Βοηθάει το coaching; Πόσο;

Θα ξεκινήσω ελπίζοντας να μην γίνω βαρετός για άλλη μια φορά περιγράφοντας πολύ απλά τι είναι το coaching καθώς δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζει ο καθένας το τι είναι... Πρόκειται για ένα επάγγελμα που βασίζεται στη δημιουργία σχέσης με τον πελάτη που τον ωθεί και τον προκαλεί στο να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό του. Όπως μπορείτε να καταλάβετε, έναν coach μπορεί να προσλάβει ένας ιδιώτης επαγγελματίας ή μια επιχείρηση. Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει άμεση σχέση πελάτη-coach ενώ στη δεύτερη υπάρχει και ένας ενδιάμεσος που συνήθως είναι ο χορηγός της σχέσης. Σε αυτή την περίπτωση η εταιρεία δηλαδή θα πληρώσει έναν coach προκειμένου να βελτιώσει την απόδοση ενός στελέχους της.

Είναι σημαντικό να πω σε αυτό το σημείο ότι το coaching δεν αφορά στην προσφορά έτοιμων λύσεων καθώς ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός. Δε μπορώ δηλαδή να πω σε κάποιον τι να κάνει και πως χρειάζεται να συμπεριφερθεί (π.χ. για να λάβει τον σεβασμό που θεωρεί ότι αξίζει). Ωστόσο σε αυτή την περίπτωση θα τον καλέσω να διερευνήσουμε μαζί τι θεωρεί σεβασμό, πως λαμβάνει αυτό που θέλει από το περιβάλλον του και πως θα μπορέσει να βελτιστοποιήσει τον τρόπο που δρα ώστε να έρθει πιο κοντά στους στόχους του (μεταξύ άλλων).

Κατά αυτή την έννοια το coaching είναι ιδιαίτερα βοηθητικό για πολλούς λόγους. Κατά κύριο λόγο εστιάζει στο δυναμικό του πελάτη και το βελτιστοποιεί. Επίσης διερευνά τα εμπόδια που εμφανίζονται και βοηθά τον πελάτη να τα αντιμετωπίσει ή να τα ξεπεράσει. Τον βοηθά να δει τι είναι αυτό που λειτουργεί και τι όχι. Να θέσει στόχους και να έχει κάποιον στον οποίο "δίνει λογαριασμό" για την πρόοδό του και τον βοηθά να ευθυγραμμίσει την πορεία του όταν ξεφεύγει από τους στόχους του. Με όλους αυτούς τους τρόπους και με την ίδια τη διαδικασία, βελτιώνεται κατά πολύ η ικανότητα του πελάτη για αυτοπαρατήρηση, τον βοηθά να αποκτήσει μεγαλύτερη επίγνωση για τις καταστάσεις και να πραγματοποιήσει αλλαγές στους τομείς που χρειάζονται βελτιώσεις.

Το πόσο βοηθάει είναι δύσκολο να απαντηθεί καθώς διαφοροποιείται πολύ η τιμή την οποία καλείται κάποιος ή κάποια εταιρεία να πληρώσει για να λάβει τις υπηρεσίες αυτές και μπορεί να κυμανθούν μέχρι και 3,500 δολλάρια την ώρα... Από έρευνες που πραγματοποίησε η ICF διαπιστώνεται ότι το 86% θεωρεί ότι έχει λάβει τουλάχιστον την αξία των χρημάτων της και από αυτό το 28% είδε ένα ROI (Return on Investment) 10 με 49 φορές την αξία της επένδυσης και ένα 19% μια επιστροφή της τάξης του 50 φορές ή παραπάνω την αξία της επένδυσης.

Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντική η διαδικασία επιλογής του κατάλληλου προσώπου που θα βοηθήσει κάποιον/-α αλλά και θα τον/την προκαλέσει στο να εξετάσει αυτά που ξέρει προκειμένου να απεγκλωβιστεί από παγιωμένους τρόπους σκέψης!

Coaching: Τι χρειάζεται κανείς το Coaching;

Δύο φίλοι μου με ρώτησαν το ίδιο πράγμα αυτό το μήνα - "Γιατί κάποιος να κάνει "coaching";" Το θεώρησα μια πολύ καλή ευκαιρία να γράψω κάτι στο blog μου σχετικό αλλά και να σκεφτώ, να εκθέσω και πιθανώς να αναθεωρήσω τις δικές μου απόψεις στο θέμα. Θεωρώ επίσης απολύτως δικαιολογημένη την ερώτηση δεδομένου ότι στην Ελλάδα η πρακτική του coaching δεν είναι πολύ διαδεδομένη και δεν είναι εύκολο κανείς να εντοπίσει την ανάγκη που θα τον κάνει να "καταφύγει" σε έναν επαγγελματία coach.

Προσπαθώντας να ξεδιαλύνω κι εγώ τη δική μου εμπειρία και το πως εξελίχθηκαν τα πράγματα στη δική μου αναζήτηση, θεωρώ ότι το επάγγελμα είναι η σφαίρα στην οποία ξοδεύουμε μεγάλο χρόνο της ημέρας και επενδύουμε μεγάλα ποσά ενέργειας. Οι γενικές ανάγκες που εμφανίζονται στην εργασία και μπορούν να αποτελέσουν αιτήματα για δουλειά με έναν επαγγελματία coach μπορούν να διατυπωθούν στα παρακάτω γενικά "θέλω":

• Θέλω να επιτύχω επαγγελματικά (όπως εννοεί ο καθένας την επιτυχία)
• Θέλω να ασχοληθώ με αυτό που μου αρέσει και να μην ξοδεύω το χρόνο μου σε ανοησίες
• Θέλω να μπορώ να εκτελώ αποτελεσματικά την εργασία μου

Μπορεί επίσης να υπάρχουν και πιο ειδικά θέλω τα οποία μπορεί να φέρουν κάποιον στο coaching:

• Θέλω να μπορώ να διοικώ αποτελεσματικά τους υφισταμένους μου
• Θέλω να επωφελούμαι περισσότερο από το προϊόν της εργασίας μου
• Θέλω να γίνω πιο δημιουργικός στον τομέα που ειδικεύομαι
• Θέλω να διαχειριστώ το χρόνο και το χρήμα μου πιο αποτελεσματικά
• Θέλω να διαχειριστώ αποτελεσματικά τις συγκρούσεις που εμφανίζονται στον εργασιακό μου χώρο
• Θέλω να διατηρήσω τους εργαζομένους μου
• Θέλω να αξιοποιώ τα ταλέντα μου και να αντλώ ικανοποίηση από την εργασία μου.

Προσωπικά, έχω δουλέψει και με ανθρώπους που ήθελαν να διαχειριστούν θέματα όπως την παρουσίαση του εαυτού τους σε μια συνέντευξη, το πως να διαχειριστούν το άγχος τους κατά τη διαδικασία αυτή, προβλήματα συγκρούσεων με υφισταμένους και προϊσταμένους. Το coaching μπορεί να βοηθήσει σε όλες αυτές τις περιπτώσεις καθώς πολύ συχνά υπάρχει μια βαθύτερη ανάγκη που μπορεί να εισακουστεί μέσα από τα φαινομενικά προβλήματα που εμφανίζονται στη ζωή κάποιου.

Στο coaching πολλές φορές μπορεί επίσης μια επιχείρηση να καλέσει έναν επαγγελματία καθώς μπορεί να δει τα προβλήματα στις σχέσεις και στην επικοινωνία των μάνατζερς. Αυτό που είναι πιο δύσκολο είναι να μπορέσει να αντιληφθεί τα σημεία που ο ίδιος θα μπορούσε να βελτιώσει στην παραγωγικότητα και την αποτελεσματικότητά του - πολύ συχνά αυτά παραβλέπονται καθώς αποτελούν "τυφλά σημεία" και δεν βλέπει κανείς την ανιαρή επαναληπτικότητά τους που μεταφέρει από δουλειά σε δουλειά όπως π.χ. σκληρότητα, ανικανοποίητο, αναβλητικότητα.

Ποιο τυφλό σημείο θα μπορούσατε να δείτε αν είσασταν ειλικρινείς για τον εαυτό σας; Τι θα βλέπατε για τον εαυτό σας αν τον βλέπατε "απ'έξω";

Συμβουλευτική, coaching, mentoring, επιμόρφωση: Ομοιότητες και διαφορές

του Ναούμ Λιώτα

Πολύ συχνά γίνονται παρανοήσεις για το ποιος είναι ο ρόλος και ποιες οι διαφορές και ομοιότητες των σχέσεων μέντορα, coach, επιμορφωτή, συμβούλου και ψυχοθεραπευτή στις δυαδικές κυρίως σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ επαγγελματία και πελάτη. Τα όρια δεν είναι πάντοτε ευδιάκριτα καθώς πολύ συχνά είναι α) η εκπαίδευση του εκάστοτε επαγγελματία που θα καθορίσει το πως αντιλαμβάνεται τη σχέση που δημιουργεί με τους εκάστοτε πελάτες του αλλά και β) το εύρος της προσωπικής ανάπτυξής του επαγγελματία που θα καθορίσει μέχρι ποιο σημείο μπορεί να "συμβουλεύσει" ή να επεκταθεί.

Ένας γενικός κανόνας από έναν αμερικάνο εκπαιδευτή μου ήταν η εξής:

Πελάτης + Εργασιακό Περιβάλλον = Coaching

Πελάτης + Προσωπική Ιστορία = Θεραπεία.

Ωστόσο, για να κάνουμε τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα, στα ελληνικά μεταφράζεται ως σύμβουλος το αγγλικό counsellor αλλά και το αγγλικό consultant που στην "αγγλο-σαξονική" παράδοση είναι σαφώς διαχωρισμένες έννοιες. Λαμβάνοντας υπόψη την επικράτηση και του Life Coaching (που ελεύθερα μεταφράζεται ως Προπονητική Ζωής) και του In-depth Coaching που εφαρμόζουν διάφορες προσεγγίσεις όπως η Gestalt, καταλαβαίνουμε ότι όχι μόνο είναι δυσδιάκριτα τα όρια, αλλά ότι μπορεί να χρειάζεται να διαπραγματευόμαστε αυτά τα όρια με τον πελάτη και συχνά τα καθορίζει η σχέση. Το σημαντικό είναι να είναι ξεκαθαρισμένα και να καθορίζουμε πότε αυτά αλλάζουν και μπορεί να μπαίνουμε σε πιο προσωπικές περιοχές που μπορεί ο πελάτης να μη νιώθει ασφαλής να διαπραγματευτεί. Αυτές οι περιπτώσεις θέλουν ευθυκρισία, διάκριση και ξεκάθαρη θέση.

Ένας πίνακας που μπορεί να βοηθήσει σε ένα πρώτο επίπεδο να ξεκαθαρίσουμε τις διαφορές και τις ομοιότητες κάθε επαγγελματία φαίνεται παρακάτω.

Ρόλοι	Σχέση	Σκοπός και στυλ
Μέντορας	Συνήθως πρόκειται για μεγαλύτερη ηλικιακά φιγούρα με επιτυχημένη πορεία και καριέρα Δίνει το όφελος της εμπειρίας και των επαφών Μπορεί να πάρει τον ρόλο του "δικηγόρου του διαβόλου" για να προκαλέσει τις πεποιθήσεις και να τσεκάρει τη δέσμευση του συμβουλευόμενου Η σχέση είναι ένας προς έναν	Μελλοντικά μακροπρόθεσμα σχέδια καριέρας Εύρεση ευκαιριών για έκθεση και ανάπτυξη Συνήθως είτε εκτός οργανισμού είτε τουλάχιστον όχι σε ιεραρχική σχέση στο οργανόγραμμα Συνήθως δίνει συμβουλές και κατευθύνσεις
Επιμορφωτής (Trainer)	Ειδικός σε έναν τομέα Προσφέρει γνώσεις και δεξιότητες Ένας προς έναν ή/και ομάδα	Εστίαση στο παρόν και στη διαδικασία της επιμόρφωσης Συγκεκριμένες δεξιότητες τις οποίες θέλει να μεταφέρει στους επιμορφούμενους Συνήθως καθοδηγεί στη διαδικασία, εποπτεύει και δίνει ανατροφοδότηση (feedback)
Επαγγελματικός  Coach (Business Coach)	Ίση σχέση μεταξύ δύο διαφορετικών ειδικών Συνεργατική αντιμετώπιση προβλημάτων και δυσκολιών, εύρεση ευκαιριών και ανάπτυξη δεξιοτήτων Τριπλή σχέση με πελάτη και εταιρεία (πολύ συχνά εξαρτάται και από το συμβόλαιο)	Εστίαση στο παρόν και στο μέλλον Ανάπτυξη ηγετικής δεξιότητας και επαγγελματικών στόχων Μπορεί να είναι εσωτερικός ή εξωτερικός ως προς τον οργανισμό "Προπονητικό" στυλ που εμπεριέχει στοιχεία πρόκλησης
Προπονητής Ζωής (Life Coach)	Συνεργατική σχέση Ένας προς έναν	Εστίαση στο παρόν και στο μέλλον Εστίαση στους στόχους Επαγγελματικοί και προσωπικοί στόχοι και αλλαγές "Προπονητικό" στυλ που εμπεριέχει στοιχεία πρόκλησης
Σύμβουλος (Counsellor)	Εστίαση στις προβληματικές περιοχές ή στα θέματα που θέλουν βελτίωση Αναζήτηση των ειδικών γνώσεων "Διευκολυντική" σχέση - μη-παρεμβατική Ένας προς έναν, συμβουλευτική ζεύγους ή ομάδας	Εστίαση στο παρελθόν, στο παρόν αλλά και στο μέλλον Προσωπικές ψυχολογικές δυσκολίες, επίλυση προσωπικών προβλημάτων Συνήθως εξωτερικός συνεργάτης του οργανισμού αν και μπορεί να δουλέψει μέσα από την οδό της εργασιακής υγείας Κυρίως ρωτά και ακούει
Ψυχοθεραπευτής	Ειδικός σε θέματα ψυχικής υγείας Ορμώμενος από τις γνώσεις του και την ειδίκευσή του Ένας προς έναν, ζευγάρι ή/και ομάδα	Παρελθόν, παρόν και μέλλον Επίμονες ή βαθύτερες ψυχολογικές διαταραχές και ψυχολογικά θέματα Εξωτερικός συνεργάτης Διαφορετικά στυλ ανάλογα με την ψυχοθεραπευτική προσέγγιση

O παραπάνω πίνακας έχει στηριχτεί κυρίως στο βιβλίο: Leimon A.; Moscovici, F.; Mcmahon, G.; (2005). Essential Business Coaching, Routledge (p. 13).

Καλλιεργώντας μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και πίστη στον εαυτό μέσω του coaching στελεχών

Οι coaches που ξεκινάνε στο επάγγελμα συνειδητοποιούν πολύ γρήγορα ότι έρχονται με μεγάλη συχνότητα τα θέματα αυτοπεποίθησης στις συνεδρίες. Ίσως δε θα έπρεπε να μας ξαφνιάζει καθώς αναγνωρίζουμε – ο καθένας για τον εαυτό του – τους δικούς μας φόβους, τις δικές μας αμφιβολίες και το προσωπικό άγχος με τις επιλογές που κάνουμε σε καθημερινή βάση. Γιατί να μην ισχύει αυτή η έλλειψη αυτοπεποίθησης και σε άλλους, πόσο μάλλον σε άτομα που παίρνουν καθημερινά σημαντικές αποφάσεις; Ωστόσο, είναι σύνηθες να μην το βλέπουμε και ειδικά να κάνουμε την υπόθεση ότι οι ιδιαίτερα πετυχημένοι άνθρωποι δεν έχουν τις ίδιες αμφιβολίες και έλλειψη αυτοπεποίθησης που εμπειράται ο καθένας από εμάς τους «απλούς θνητούς». 

 Φυσικά, ένα μέρος ευθύνης αυτής της πεποίθησης έχει να κάνει και με τα ίδια τα υψηλόβαθμα στελέχη. Γενικά παρατηρούμε ότι τα στελέχη σε υψηλές θέσεις αισθάνονται πίεση για την απόδοσή τους καθώς και την «διαχείριση των εντυπώσεων» δείχνοντας την εικόνα στους άλλους ενός ατόμου που ξέρει τι κάνει και που έχει τον έλεγχο. Ωστόσο, πίσω από αυτό το προσωπείο μπορεί να έχουν να αντιμετωπίσουν πολύ περισσότερα θέματα από αυτά που επιλέγουν να δείξουν. Το όφελος αυτής της πρακτικής που εφαρμόζουν είναι ότι τους/τις προστατεύει από ερωτήσεις που δεν θέλουν να λάβουν και από την εξωτερική αμφισβήτηση για την εργασία τους και την αποτελεσματικότητά της. Το αρνητικό σε αυτή την περίπτωση όμως είναι ότι μπορεί να μην μπορούν να λάβουν την βοήθεια και την υποστήριξη που τους προσφέρεται από το περιβάλλον τους όπως και να μην είναι ανοιχτοί ή ανοιχτές σε εναλλακτικές που είναι διαθέσιμες.

Θα πρέπει να λάβουμε και το θέμα της «ψυχολογικής προβολής» στην κουβέντα μας. Αν τείνουμε να βλέπουμε τα άτομα σε ηγετικές θέσεις ως ιδιαίτερα, διαφορετικά και χωρίς τις ίδιες ανάγκες που έχουμε εμείς, τότε θα τους συμπεριφερόμαστε και με τον ίδιο τρόπο. Δε θα μπορούμε να δούμε την ευαλωτότητα αυτών των ατόμων θεωρώντας ότι είναι πάνω και πέρα από αυτήν. Μπορεί ακόμη και να τους φοβόμαστε λίγο και να κάνουμε πίσω όταν μας ζητήσουν κάτι.

Γενικά αυτό που είναι πολύ σημαντικό για τους επαγγελματίες coaches είναι να μην εξισώνουν τη θέση και την επιτυχία με την έλλειψη αναγκών και την αυτοπεποίθηση. Μερικά από τα πιο πετυχημένα άτομα σε όλους τους τομείς έχουν σημαντικά θέματα αυτοπεποίθησης – τα οποία πολύ συχνά προσπαθούν να τα διαχειριστούν επιτυγχάνοντας στον «έξω» κόσμο. Το να μπορεί ένα στέλεχος να μοιραστεί τις ανησυχίες του με τον coach χωρίς να λαμβάνει οποιοδήποτε είδος κριτικής αποτελεί από μόνο του όφελος και μπορεί να οδηγήσει σε μια καλύτερη αυτοεικόνα και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση το στέλεχος ανοίγοντάς του περισσότερες επιλογές για τον τρόπο που τοποθετεί τον εαυτό του και αυτά που ζητάει από άλλους. Γενικά, αποτελεί πεποίθησή μου ότι όσο περισσότερο κανείς πλησιάζει σε αυτό που είναι αυθεντικό μέσα του και αισθάνεται ασφαλής με αυτό, βελτιώνεται η αποδοτικότητά του, ενώ παράλληλα μπορεί να συνάψει ουσιαστικότερες σχέσεις.

Gestalt Coaching

Το executive coaching δεν αποτελεί θεραπεία και οι καλοί coaches γνωρίζουν τη διαφορά. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει πάντα μια απόλυτη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των δύο. Η δουλειά του coach εστιάζεται καθαρά στην επαγγελματική αποδοτικότητα και ικανοποίηση του πελάτη, αλλά η αλληλεπίδραση που υπάρχει μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής σημαίνει ότι οι πελάτες συχνά κάνουν συνδέσεις μεταξύ αυτού που συμβαίνει στη δουλειά τους και αυτό που συμβαίνει σε άλλους τομείς της ζωής τους.

Παρά την σημασία του διαχωρισμού που αναφέρθηκε, υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των δύο πεδίων. Οι coaches και οι θεραπευτές θέτουν ερωτήσεις και δεν λειτουργούν ως ειδικοί ή πρόσωπα εξουσίας (αν και κάποιοι θεραπευτές επενδύουν στην θέση ευθύνης και επιρροής που έχουν ανάλογα με την προσέγγιση που ακολουθούν σε αντίθεση με τους coaches). Και στις δύο περιπτώσεις, οι πελάτες αναζητούν τις εσωτερικές τους απαντήσεις και όχι εξωτερικές κατευθύνσεις, θέτουν την ατζέντα των αιτημάτων τους και αναλαμβάνουν την ευθύνη για τα αποτελέσματα.

Συγκεκριμένα, το coaching έχει στενή σύνδεση με την θεραπεία Gestalt, μια προέκταση της ψυχολογίας Gestalt η οποία αναπτύχθηκε από τους Fritz Perls, Laura Perls, Paul Goodman and Ralph Hefferline στη δεκαετία του '40. Η θεραπεία Gestalt είχε ιδιαίτερη επιρροή τη δεκαετία του ‘70 και η αποτελεσματικότητά της έχει δοκιμαστεί ενώ ένα πλήθος εννοιών που προέρχονται από αυτήν είναι χρησιμοποιούνται από το executive coaching.

Οι κυρίαρχες έννοιες που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία του coaching είναι οι ακόλουθες:

Δίνοντας σημασία στην Υγεία και τις Δυνάμεις / Δυνατότητες του Πελάτη

Από την προοπτική ενός coach, δεν υπάρχει κάτι για «διόρθωση»! Η πρόκληση είναι ότι πολύ συχνά ο πελάτης ή ο μάνατζερ του πελάτη πιστεύει ότι κάτι είναι λάθος ή «χαλασμένο» και ότι κάτι χρειάζεται να «επιδιορθωθεί». Είναι σημαντικό να παρουσιάσει ο coach μια εναλλακτική προοπτική που εστιάζεται στην υγεία και την ολότητα του πελάτη, τη δημιουργικότητά και την επάρκειά του καθώς αυτές από μόνες θα οδηγήσουν στην αλλαγή.

Δίνοντας Σημασία στην Ανατροφοδότηση (Feedback) του Πελάτη

Συχνά μέσα από τον ρόλο μου ως εκπαιδευτής, τοποθετώ τους εκπαιδευόμενους σε καταστάσεις όπου μπορούν να αντλήσουν ανατροφοδότηση σχετικά με την αποτελεσματικότητα τους (ή όχι) από άλλα μέλη της ομάδας. Αυτό αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας όπου μαθαίνουμε να δίνουμε ανατροφοδότηση στον εαυτό μας. Μέσω της διαδικασίας αυτής μαθαίνουμε, εξελισσόμαστε και αποφασίζουμε για αλλαγές που θέλουμε να κάνουμε.

Ως coach δε διστάζω να δώσω ανατροφοδότηση στον πελάτη – δεν ξεχνώ όμως ότι προκειμένου να υπάρξει διαρκής αλλαγή, σημασία έχει η ανατροφοδότηση που δίνει ο πελάτης στον εαυτό του.

Η Σημασία των Συναισθημάτων

Με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο συχνά δε δίνουμε σημασία στις επιτυχίες μας και εστιαζόμαστε στα προβλήματα, τείνουμε να μη δίνουμε σημασία σε αυτά που νιώθουμε και στα συναισθήματα και γέρνουμε προς τις νοητικές μας διαδικασίες και την εκλογίκευση. Μας αρέσει η κατανόηση και η καθαρότητα και τα συναισθήματα απλά θολώνουν το τοπίο. Πολλές φορές μπορεί να μη γνωρίζουμε πως νιώθουμε ή αν νιώθουμε κάτι δεν έχουμε τις κατάλληλες λέξεις να το εκφράσουμε ή απλώς αποφεύγουμε να το εκφράσουμε είτε λόγω ντροπής, σύγχυσης ή μη καταλληλότητας με το πλαίσιο.

Το coaching είναι συνήθως εστιασμένο σε θέματα σχέσεων και δυστυχώς στις σχέσεις μας η διανόηση μπορεί να μας πάει μόνο μέχρι ενός σημείου. Ωστόσο όταν είμαστε πρόσωπο με πρόσωπο με ένα άτομο, προσπαθώντας να δούμε πως να χειριστούμε μια κατάσταση, τα διανοητικά σχήματα δεν είναι ιδιαίτερα χρήσιμα στο να μας επιτρέψουν να εκφράσουμε την ολότητά μας, να κάνουμε ισχυρούς και ουσιαστικούς δεσμούς με τους άλλους και να τους επηρρεάσουμε. Σε αυτές τις περιπτώσεις τα συναισθήματά μας είναι πολύ πιο ισχυρά.

Με την έκφραση και την επαφή με τα συναισθήματα, ο πελάτης μπορεί να προετοιμαστεί και να κατανοεί αυτά τα συναισθήματα και τη χρησιμότητά τους αντί να ορίζεται από αυτά χωρίς συνείδηση ιδιαίτερα κατά τη διαχείριση δύσκολων καταστάσεων.

Ο Coach Ως Ενεργός Συμμετέχων

Όταν αλληλεπιδρώ με έναν πελάτη, χρησιμοποιώ την ολότητα μου κατά τη διαντίδραση. Δεν ρωτώ μόνο ερωτήσεις με ένα απρόσωπο τόνο, αλλά μπορεί να αποκαλύψω τη διαίσθηση και τα συναισθήματά μου. Αυτό είναι σημαντικό γιατί η ίδια η μέθοδος διδάσκει το όφελος από το να είναι κανείς αυθεντικός εξωτερικεύοντας την προσωπική του δύναμη και τις επιθυμίες του στο περιβάλλον του. Οι άλλοι ούτως ή άλλως πιάνουν τα συναισθήματά μας όσο κι αν προσπαθήσουμε να τα κρύψουμε και όσο κι αν τους θεωρούμε μη ικανούς να κάνουνε κάτι τέτοιο. Η έλλειψη αυθεντικότητας από τον coach θέτει σε κίνδυνο την ίδια τη σχέση με τον πελάτη λόγω απώλειας της εμπιστοσύνης.

Ο Προσδιορισμός των Αιτημάτων και η Ευθύνη των Αποτελεσμάτων από τον Πελάτη

Ίσως ο πιο σημαντικός παράγοντας που καθορίζει τον ρόλο του coach είναι η δέσμευση στο να δίνεται ο έλεγχος της ατζέντας στον πελάτη και διατηρεί την ευθύνη του για τις αλλαγές και τα αποτελέσματα. Ακόμα και στις περιπτώσεις που έχει προταθεί στον πελάτη να αναζητήσει coaching, ο πελάτης πρέπει να θέσει τους δικούς του στόχους και να προσδιορίσει τα επιθυμητά αποτελέσματα από τη διαδικασία. Ο coach μπορεί να προκαλέσει τον πελάτη και τις πεποιθήσεις του με ένα πλήθος από τρόπους, ιδιαίτερα αν οι πράξεις του πελάτη δείχνουν ότι δεν έχει αληθινά δεσμευθεί για την επίτευξη των στόχων του.

Είναι σημαντικό ο έλεγχος της ατζέντας και των αιτημάτων να προέρχεται από τον πελάτη γιατί με αυτό τον τρόπο δεσμεύεται ως προς την επίτευξη της αλλαγής. Οι αλλαγές που επιβάλλονται απ’ έξω γίνονται δεκτές μόνο για το διάστημα εκείνο που παράγουν στον πελάτη το συναίσθημα της πίεσης. Η ουσιαστική και σε βάθος χρόνου αλλαγή έρχεται εκ των έσω και γίνεται εσωτερικά.

Ένας σημαντικός λόγος για τη διατήρηση της ευθύνης των αποτελεσμάτων από τον πελάτη έχει να κάνει και με το γεγονός ότι η όλη διαδικασία του coaching έχει στόχο να ενισχύσει την προσωπική δύναμη του πελάτη και να τον κάνει να αναγνωρίσει και να αποδεχτεί τον έλεγχο και την επιρροή που έχει στη ζωή του. Κατά αυτή την έννοια δε θα μπορούσε να αναπτύξει έναν επιχειρηματία καλλιεργώντας την αίσθηση ότι η επιτυχία του πελάτη βασίζεται σε κάποιον εξωγενή παράγοντα όπως είναι ο coach ή οποιοσδήποτε άλλος επαγγελματίας.

Τι είναι το επαγγελματικό coaching (και γιατί το χρειάζομαι;)

Το επαγγελματικό coaching δημιουργήθηκε σχετικά πρόσφατα και αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο το εξελισσόμενο επαγγελματικό περιβάλλον έχει αρχίσει να κατανοεί το όφελος που έχει από την αξιοποίηση του δυναμικού των ανθρώπων που απαρτίζουν έναν οργανισμό καθώς ταυτόχρονα επιδιώκει να διατηρήσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημά του στο εξωτερικό περιβάλλον του. Σε ένα συνεχώς και γρήγορα μεταβαλλόμενο περιβάλλον ακόμη και οι επαγγελματίες-'αστέρια' μπορούν να επωφεληθούν από την ευκαιρία να αναλογιστούν τι λειτουργεί καλά για αυτούς και τι όχι και το τι θα ήθελαν να κάνουν ακόμη καλύτερο στον τρόπο που λειτουργούν και εργάζονται στην καθημερινότητά τους. Παράλληλα, επαγγελματίες που αντιμετωπίζουν πηγές άγχους, φόβων, σύγχυσης και άλλων δύσκολων συναισθημάτων και καταστάσεων μπορούν να λάβουν αποτελεσματική βοήθεια ώστε να απελευθερώσουν το δυναμικό τους που δεσμεύεται λόγω των μη αποδοτικών συμπεριφορών τους.

Ειδικά σε ένα περιβάλλον "κρίσης", η προσαρμοστικότητα και η αντοχή μπορεί να είναι πολύ σημαντικές δεξιότητες, ωστόσο εμείς οι άνθρωποι πολύ συχνά συναντάμε δυσκολίες από τον προσωπικό τρόπο που διαχειριζόμαστε τις αλλαγές καθώς το προσωπικό μας στυλ πολύ συχνά είναι "αλλοιωμένο" από τις προσωπικές πεποιθήσεις μας, τις μη-εποικοδομητικές συνήθειες που έχουμε καθώς και την έλλειψη κινήτρων που αντιμετωπίζουμε.

Το coaching απευθύνεται σε οργανισμούς που θέλουν να διατηρήσουν τα ταλέντα τους και να βοηθήσουν στην προσωπική εξέλιξή τους αλλά και σε μεμονωμένα άτομα που θέλουν να επενδύσουν στον εαυτό τους βελτιώνοντας τις διαπροσωπικές και άλλες δεξιότητές τους. Γενικά, το coaching επιτρέπει στους πελάτες της διαδικασίας αυτής να εκμεταλλευτούν πλήρως το δυναμικό τους ρίχνοντας φως σε μη αποδοτικά μοτίβα συμπεριφοράς που λειτουργούν ως εμπόδια στην προσωπική και επαγγελματική τους εξέλιξη.

Κάποιες σημαντικές διευκρινίσεις για το επαγγελματικό coaching είναι οι παρακάτω:

• Δεν αφορά τόσο το περιεχόμενο όσο τη διαδικασία
• Πολλές φορές επεκτείνεται και σε θέματα που δεν είναι μόνο εργασιακά αλλά αφορούν τη ζωή του πελάτη (εφόσον ο πελάτης το επιθυμεί και ο coach μπορεί να τα διαχειριστεί)
• Δεν αποτελεί επιδιορθωτική κίνηση για εκείνους που έχουν χαμηλή επίδοση, ούτε είναι μόνο για τα "αστέρια" μιας επιχείρησης ή τους επαγγελματίες-αστέρια.

Αξίζει άραγε κανείς να κάνει coaching?

Υπάρχουν διάφορες μελέτες που μελετούν το ROI (Return on Investment) για το κατά πόσον επωφελούνται οι οργανισμοί και τα άτομα από τη χρήση του coaching. Οι περισσότερες δίνουν μια προσεγγιστική επιστροφή 6 προς 1 στο coaching.

Ο καινούριος χώρος που ο κος. Ναούμ Λιώτας δραστηριοποιείται ως coach είναι στη διεύθυνση Αναξιμένους 47, Πυλαία, τηλ. 2310904419 (e-mail: nliotas -at- gmail.com). Μπορείτε να κλείσετε ένα ραντεβού για να προσδιορίσετε τις ανάγκες σας και να θέσετε τους στόχους στους οποίους μπορείτε να επωφεληθείτε από τις ατομικές συναντήσεις.

Βιβλιογραφία στην οποία μπορείτε να ανατρέξετε για περισσότερες πληροφορίες:

Bluckert, P. (2007). Psychological Dimensions of Executive Coaching, Open University Press.
Conor, M. and Pokora, J. (2007). Coaching and Mentoring at Work - Developing Effective Practice, Open University Press.
Leimon, A., Moscovici, F. and McMahon, G. (2005). Essential Business Coaching, Routledge.
O'Connor, J. and Lages, A. (2007). How Coaching Works - The Essential Guide to the History and Practice of Effective Coaching, London: A. & C. Black.