Ο Δρόμος του Δημιουργού - Βιωματικό Σεμινάριο για την Ανάπτυξη της Δημιουργικότητας

Είμαστε όλοι καλλιτέχνες... Ανεξάρτητα αν αυτοπαρουσιάζεστε ως καλλιτέχνες υπηρετώντας μια συγκεκριμένη τέχνη ή απλώς κάποιος που επιθυμεί μια καλύτερη ζωή... Όπως είπε και ο Πάμπλο Πικάσσο, «κάθε παιδί είναι καλλιτέχνης – το θέμα είναι πως να παραμείνει καλλιτέχνης καθώς μεγαλώνει». Η έμφυτη φαντασία και η δημιουργικότητα που κουβαλάει ο καθένας από εμάς μέσα του είναι πολύτιμες δεξιότητες που μπορούν να μας χρησιμεύσουν από το να φτιάξουμε ένα όμορφο αντικείμενο μέχρι το να δημιουργήσουμε τη ζωή που ονειρευόμαστε και θα θέλαμε. Εξάλλου όπως είπε ο Λακάν, «η πραγματικότητα είναι για εκείνους που δεν μπορούν να αντέξουν τα όνειρά τους».

Πως μπορούμε λοιπόν να αναπτύξουμε τη φαντασία και τη δημιουργικότητά μας με σκοπό να υπερβούμε δυσκολίες και αδιέξοδα στη ζωή μας αλλά και ταυτόχρονα να μπορούμε να αυξήσουμε την παραγωγικότητά μας – είτε είμαστε καλλιτέχνες είτε όχι;

Σας προσκαλούμε στον θεματικό κύκλο 6 βιωματικών σεμιναρίων που θα γίνει στον Πολυχώρο Πείραμα με τον τίτλο «Ο Δρόμος του Δημιουργού» με σκοπό το να χάσουμε για λίγο (προκειμένου να βρούμε) τον εαυτό μας μέσα στις τέχνες και στις ασκήσεις που θα κάνουμε αυξάνοντας τη φαντασία και τη δημιουργικότητά μας. Ο κύκλος θα ξεκινήσει με ένα εξτρά δωρεάν εισαγωγικό σεμινάριο που θα πραγματοποιηθεί στις 30 Απριλίου 2014.

6 δυομισάωρα μαθήματα | 70 ευρώ

Εισαγωγικό δωρεάν σεμινάριο Τετάρτη 30/4, 6μ.μ.

Εισηγητής: Ναούμ Λιώτας (Οργανωσιακός Σύμβουλος, Επιμορφωτής, Coach, Εκπαιδευόμενος του Φορέα Ψυχολογία-Τέχνη)

Συνήθειες και μοτίβα συμπεριφοράς

Του Ναούμ Λιώτα

Το θέμα του σημερινού post έχει να κάνει με κάτι συνηθισμένο... Πρόκειται για τις συνήθειες και τα μοτίβα ή σχήματα συμπεριφοράς που χρησιμοποιούμε. Καθημερινά ακολουθούμε συγκεκριμένες λειτουργίες και κάνουμε κινήσεις χωρίς επίγνωση καθώς μας έχουν γίνει συνήθεια. Αυτό είναι κάτι πολύ χρήσιμο, καθώς θα ήταν πολύ δύσκολο να χρησιμοποιούμε συνεχώς την επίγνωσή μας για να έχουμε συνεχή εγρήγορση π.χ. στον τρόπο που περπατάμε, που οδηγούμε, την εξωλεκτική επικοινωνία μας ή τις λέξεις που θα πούμε. Οι συνήθειες και τα μοτίβα συμπεριφοράς μας, μας επιτρέπουν να εγκαθιδρύσουμε μια τάξη σε έναν χαοτικό και απρόβλεπτο κόσμο θεωρώντας ότι αυτό που συνέβη χθες, θα επαναληφθεί και σήμερα και πιθανόν αύριο. Και σε πολλές περιπτώσεις έχουμε δίκαιο... Και χρειάζεται να διαχειριστούμε το καθημερινό άγχος και τον φόβο που μας προκαλεί ένας κόσμος με πολλές απρόβλεπτες καταστάσεις, κινδύνους και δυσκολίες.

Οι συνήθειες είναι καταγεγραμμένες στο σώμα μας και μια προσεκτική παρατήρηση των ανθρώπων θα μας δώσει κάποια στοιχεία. Κατά τον ίδιο τρόπο, μια καθιστική ζωή δίνει ένα διαφορετικό σώμα από μια πιο ενεργή/αθλητική ζωή - είναι κάτι αναμενόμενο... Όσο για τις συνήθειες, μας βοηθούν να προβλέψουμε, να είμαστε προετοιμασμένοι, να αισθανθούμε ότι έχουμε έναν στοιχειώδη (ή και μεγαλύτερο) έλεγχο στο περιβάλλον μας.

Από την άλλη πλευρά, οι συνήθειες και τα μοτίβα συμπεριφοράς μας κάνουν άκαμπτους και υπερβολικά προβλέψιμους. Και οι χειρότερες πλευρές της συνήθειας όταν το παρακάνουμε είναι το ότι οδηγούμαστε στην "βαρεμάρα" και στην καταπίεση οποιασδήποτε σπίθας δημιουργικότητας υπάρχει μέσα μας.

Δυστυχώς, το να "σπάσουμε" κάποια συνήθεια εμπεριέχει ένα κομμάτι ξεβολέματος. Αυτό όμως το "ξεβόλεμα" χρειάζεται να το αντέξουμε εφόσον κατανοήσουμε ότι θέλουμε να "αλλάξουμε μια συνήθεια" και είτε να την αλλάξουμε με μια καινούρια ή να απελευθερώσουμε ένα κομμάτι "ενέργειας" που ήταν δεσμευμένο το οποίο θα χρησιμοποιήσουμε "αλλιώς".

Κατά αναλογία με τους ανθρώπους, και οι οργανισμοί επενδύουν σε ένα πρωτόκολλο και μια κουλτούρα ώστε να μπορέσουν να έχουν μια σειρά που γίνονται τα πράγματα για να μπορέσει η διοίκηση να προβλέψει το που πηγαίνει ο οργανισμός. Σκεφτείτε πόσο σημαντικά στοιχεία είναι οι προϋπολογισμοί, οι οικονομικές προβλέψεις, οι έρευνες αγοράς, οι στατιστικές μελέτες. Από την άλλη, όταν αυτά τα στοιχεία κατακυριεύσουν τον οργανισμό μπορεί να καταπνίξουν την καινοτομία και την αίσθηση νοήματος που έχουν οι άνθρωποι που δουλεύουν στον οργανισμό. Όταν λοιπόν αυτά τα στοιχεία κυριεύσουν την κουλτούρα του οργανισμού και παγιωθεί ο τρόπος λήψης αποφάσεων αγνοώντας τους ανθρώπους, την καινοτομία, την αλλαγή και τον διαφορετικό τρόπο να γίνονται τα πράγματα τότε επικρατεί μια γενικότερη απαισιοδοξία στον οργανισμό και οι άνθρωποι χάνουν το νόημα της εργασίας τους ενώ εξαντλείται η καινοτομία του οργανισμού.

Θυμηθείτε αυτό που έλεγε ο Αϊνστάιν: "Ο ορισμός της τρέλας είναι να κάνεις συνέχεια το ίδιο πράγμα και να περιμένεις διαφορετικό αποτέλεσμα". 

Τι λέτε λοιπόν; Μήπως είναι ώρα να αλλάξετε κάποια έστω μικρή συνήθεια; Η εμπειρία πάντως δείχνει ότι ακόμη και μικρές αλλαγές μπορεί να έχουν ένα απρόσμενα σημαντικό αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα!

Remember: A small change can go a long way...

Η σημαντικότερη δεξιότητα σύμφωνα με τα διοικητικά στελέχη

Από τον Frank Kern

 

Μια έρευνα από το Ινστιτούτο της ΙΒΜ για την επιχειρηματική αξία δείχνει ότι τα διευθυντικά στελέχη τοποθετούν μια εκ των ικανοτήτων ηγεσίας υπεράνω όλων των άλλων… Τι θέλουν πραγματικά τα διευθυντικά στελέχη; Η απάντηση έχει σημαντικές συνέπειες για το μάνατζμεντ καθώς και για τους πελάτες και τους μετόχους των εταιρειών. Οι ιδιότητες, τις οποίες ένα διευθύνων σύμβουλος εκτιμά περισσότερο σε μια εταιρεία, θέτουν ένα πρότυπο που επηρεάζει τα πάντα, από την ανάπτυξη του προϊόντος και τις πωλήσεις έως τη μακροπρόθεσμη επιτυχία μιας επιχείρησης.

Υπάρχουν πειστικές αποδείξεις ότι οι νέες προτεραιότητες των διευθύνοντων συμβούλων στον εν λόγω τομέα έχουν αλλάξει και αλλάζουν σημαντικά. Σύμφωνα με την εν λόγω έρευνα των 1.500 διοικητικών στελεχών που πραγματοποιείται από το Ινστιτούτου της IBM για την Επιχειρηματική Αξία, τα διοικητικά στελέχη επισημαίνουν την «δημιουργικότητα» ως τη σημαντικότερη δεξιότητα της ηγεσίας για την επιτυχή επιχείρηση του μέλλοντος.

Προσέξτε… Η δημιουργικότητα - όχι η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, η επιρροή, ή ακόμα η αφοσίωση. Όταν μάλιστα αυτό λέγεται βγαίνοντας από τη χειρότερη οικονομική ύφεση στην επαγγελματική διάρκεια της ζωής τους, όπου η διοικητική πειθαρχία και αυστηρότητα ήταν ο κανόνας, δείχνει ότι έχει συμβεί μια αξιοσημείωτη αλλαγή στη στάση. Είναι συνεπής μάλιστα με το άλλο μεγάλο πόρισμα της μελέτης: η πολυπλοκότητα στο διεθνές περιβάλλον είναι το κύριο ζήτημα που αντιμετωπίζουν οι CEOs και οι επιχειρήσεις τους. Τα διευθυντικά στελέχη βλέπουν ότι υπάρχει ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ του επιπέδου πολυπλοκότητας με το οποίο έρχονται αντιμέτωποι και την εμπιστοσύνη τους ότι οι επιχειρήσεις τους είναι εξοπλισμένες για την αντιμετώπισή της.

Μέχρι σήμερα η δημιουργικότητα έχει γενικά θεωρηθεί ως το καύσιμο για τους κινητήρες της έρευνας και της ανάπτυξης του προϊόντος, δεν αποτελούσε όμως τη βασική ηγετική που πρέπει να υπάρχουν σε μια επιχείρηση.

Αυτό που Χρειάζεται: Δημιουργική Αναταραχή

Πολλά έχουν συμβεί τα τελευταία δύο χρόνια που έχουν ταρακουνήσει τις υποθέσεις που κρατούσανε οι ηγέτες. Εκτός από την παγκόσμια ύφεση, την πρώτη δεκαετία του αιώνα υπήρξε αυξημένη συνειδητοποίηση γύρω από τα ζητήματα της αλλαγής του κλίματος καθώς και της αλληλεπίδρασης μεταξύ των φυσικών φαινομένων και των εφοδιαστικών αλυσίδων μας για τις πρώτες ύλες, τα τρόφιμα, και ακόμη και το ταλέντο. Εν ολίγοις, οι διευθύνοντες σύμβουλοι έχουν βιώσει την πραγματικότητα της παγκόσμιας ολοκλήρωσης. Ο κόσμος είναι μαζικά διασυνδεδεμένος -οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά - και λειτουργεί ως ένα σύστημα συστημάτων. Έτσι πως εμφανίζεται αυτό στο επίπεδο των σχέσεων με τους πελάτες; Για πάρα πολλές επιχειρήσεις, η απάντηση είναι ότι οι πελάτες τους είναι όλο και πιο συνδεδεμένοι, αλλά όχι με αυτές.

Σε αυτό το πλαίσιο της διασύνδεσης, αλληλεξάρτησης και πολυπλοκότητας, οι ηγέτες των επιχειρήσεων σε όλο τον κόσμο έχουν δηλώσει ότι η επιτυχία απαιτεί νέες ιδέες και συνεχή καινοτομία σε όλα τα επίπεδα της οργάνωσης. Καθώς κάνουν ένα βήμα πίσω και επανεξετάζουν το θέμα, οι διευθύνοντες σύμβουλοι έχουν πειστεί ότι η δημιουργικότητα αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τις επιχειρήσεις, οι οποίες πρέπει να ανακαλύψουν εκ νέου τις σχέσεις με τους πελάτες τους και να επιτύχουν μεγαλύτερη λειτουργική επιδεξιότητα. Σε προσωπικές συνεντεύξεις με τους συμβούλους μας, είπαν ότι οι δημιουργικοί ηγέτες κάνουν τα εξής:

Διαταράσουν το κατεστημένο και τον καθιερωμένο τρόπο που λειτουργούν τα πράγματα

Κάθε εταιρεία έχει προϊόντα κληρονομιάς που είναι τόσο το μετρητό όσο και οι - ιερές - αγελάδες. Συχνά, η ανάγκη να διαιωνίσει την επιτυχία αυτών των προϊόντων περιορίζει την καινοτομία στο πλαίσιο της επιχείρησης, δημιουργώντας την ευκαιρία στους ανταγωνιστές της για την προώθηση ανταγωνιστικών καινοτομιών. Όπως μας λένε τα διοικητικά στελέχη, το ένα πέμπτο των εσόδων θα πρέπει να προέλθει από νέες πηγές, αναγνωρίζοντας την ανάγκη να λοξοδρομήσει από τις υπάρχουσες παραδοχές, μεθόδους και βέλτιστες πρακτικές.

Διαταράσουν τα υπάρχοντα επιχειρηματικά μοντέλα

Τα διοικητικά στελέχη τα οποία επιλέγουν τη δημιουργικότητα ως ηγετική ικανότητα είναι πολύ πιο πιθανό να επιδιώξουν την καινοτομία μέσω της αλλαγής του επιχειρηματικού μοντέλου. Δρώντας σύμφωνα με την άποψή τους για την επιτάχυνση της πολυπλοκότητας, λοξοδρομούν από τους παραδοσιακούς κύκλους στρατηγικής προγραμματισμού και στρέφονται στη συνεχή, τις ταχείες αλλαγές και τις προσαρμογές των επιχειρηματικών τους μοντέλων

Διαταράσουν την Οργανωτική Παράλυση

Οι δημιουργικοί ηγέτες δίνουν μάχη κατά της θεσμικής τάσης να περιμένει την πληρότητα, τη σαφήνεια και τη σταθερότητα πριν από τη λήψη αποφάσεων. Για να γίνει αυτό χρειάζεται ένας συνδυασμός βαθιά ριζωμένων αξιών, όραμα, και πεποίθηση - σε συνδυασμό με την εφαρμογή εργαλείων, όπως αναλύσεις για την ιστορική έκρηξη των πληροφοριών. Οι ηγέτες αυτοί έχουν ένα σύστημα αποφάσεων που είναι ταχύτερο, πιο ακριβές, και ακόμη μπορεί να πει κανείς και πιο προβλέψιμο.

Στο σύνολό τους, οι συστάσεις αυτές περιγράφουν μια στροφή προς εταιρικές κουλτούρες που είναι πολύ πιο διαφανείς και «επιχειρηματικές». Πρόκειται για κουλτούρες εμποτισμένες με την πεποίθηση ότι η πολυπλοκότητα θέτει μια ευκαιρία και όχι απειλή. Πιστεύουν ότι ότι ο κίνδυνος είναι για να τον διαχειρίζονται και όχι για να τον αποφεύγουν, και ότι οι ηγέτες θα ανταμειφθούν για την ικανότητά τους να οικοδομήσουν δημιουργικές επιχειρήσεις με ρευστά επιχειρηματικά μοντέλα αντί για απόλυτα μοντέλα.

Κάτι σημαντικό εξελίσσεται στον εταιρικό κόσμο. Σε απάντηση στις ισχυρές εξωτερικές πιέσεις και τις ευκαιρίες που τις συνοδεύουν, τα διοικητικά στελέχη δηλώνουν μια νέα κατεύθυνση. Μας λένε ότι ένας κόσμος αυξανόμενης πολυπλοκότητας θα δημιουργήσει μια νέα γενιά ηγετών που κάνουν τη δημιουργικότητα την διαδρομή προς τα εμπρός για την επιτυχία των επιχειρήσεων.

Ο Frank Kern είναι αντιπρόεδρος της IBM Global Business Services.

Το άρθρο αποτελεί μετάφραση από άρθρο που εμφανίστηκε αρχικά στο Business Week και στο Yahoo!

Εισαγωγή στο νόημα των τεχνών στην οργανωσιακή ζωή

Ζούμε σε μια κατάσταση πολυπλοκότητας και αντιφατικότητας και έχουμε φτιάξει τους οργανισμούς κατά τον ίδιο τρόπο. Όπως αναφέρει η Gabrielle Roth στο βιβλίο της Maps to Ecstasy, είναι η λειτουργία του «Εγώ» που μας έχει επιβάλει να ζούμε σε κατάσταση «διάσχισης» - να σκεφτόμαστε ένα πράγμα, να νιώθουμε κάτι άλλο και να πράττουμε ένα τρίτο. Για παράδειγμα μπορεί να σκεφτόμαστε «Ναι!», να νιώθουμε «Όχι… με τίποτα» και να λέμε «Θα σε πάρω τηλέφωνο να σου πω».

Ακόμα κι αν νομίζουμε ότι αυτή η συμπεριφορά παράγει τα καλύτερα αποτελέσματα καθώς δείχνει μια μάλλον στρεβλώς εννοούμενη «διπλωματικότητα», δε μπορεί να λειτουργήσει μακροπρόθεσμα. Γιατί; Μα διότι ο ίδιος ο άνθρωπος ζει μέσα σε μια κατάσταση απόστασης από τον ίδιο του τον εαυτό και τις πραγματικές του απόψεις και επιθυμίες.

Πως είναι όμως αυτό συμβατό με μια οργανωσιακή ζωή που πολύ συχνά έχει απαιτήσεις πολύ διαφορετικές από ένα άτομο από ότι το ίδιο από τον εαυτό του;

Και εδώ έρχεται να προστεθεί ένα ακόμη στοιχείο αντιφατικότητας καθώς οι παράμετροι αρχίζουν να αυξάνουν και το σύστημα να γίνεται χαοτικό. Το status quo ενός οργανισμού μπορεί να φαίνεται ότι έχει μια απαίτηση από τους υπαλλήλους του, ενώ παράλληλα μπορεί να υπάρχουν σιωπηλές παραδοχές μεταξύ των εργαζομένων που να δείχνουν κάτι άλλο, ενώ τελικά οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση να δρουν κάπως διαφορετικά χωρίς να γίνεται αντιληπτό το πως και το γιατί. Και οι συνδυασμοί είναι άπειροι.

Ωστόσο, είναι δύσκολο να αμφισβητήσει κανείς ότι τελικά το μέγιστο όφελος των οργανισμών υφίσταται όταν τα μέλη από τα οποία αποτελείται δρουν στο μέγιστο δυναμικό τους. Παράλληλα είναι καλό οι οργανισμοί να δίνουν την ευκαιρία στα μέλη τους να ξεδιπλώσουν και να επεκτείνουν τις δυνατότητες και δεξιότητές τους συνδέοντας κατ’ ουσίαν τον οργανωσιακό βίο με τον ατομικό. Κατά αυτή την έννοια, ο οργανισμός οφελείται όταν τα μέλη του λειτουργούν από μια θέση αυτό-ενδυνάμωσης και σχετίζονται ενδυναμώνοντας το ένα μέλος το άλλο.

Πόσο όμως διασπαστικό και τελικά μη αποδοτικό (ακόμη και από την άποψη της φυσικής) είναι όταν μια δύναμη διασπάται αντί να είναι συγκεντρωμένη προς ένα αποτέλεσμα! Αντί δηλαδή να δρω βάσει της συνισταμένης των δυνάμεων, θέτω προς μια κατεύθυνση το συναίσθημα μου, προς μια διαφορετική τη σκέψη μου, ενώ η δράση μου κατευθύνεται προς μια τρίτη. Ποιο ρόλο όμως μπορούν να παίξουν οι τέχνες εδώ;

Οι τέχνες ως πείραμα και δοκιμή

Πολύ συχνά στην οργανωσιακή συμπεριφορά και κουλτούρα εμφανίζεται αυτό που έχουμε μάθει από αρχαιοτάτων χρόνων και ίσως βρίσκεται στην ρίζα του προβλήματος – να τιμωρούμε το λάθος και να επιβραβεύουμε το σωστό. Βέβαια, αυτό θα μπορούσε να είναι αποδοτικό μόνο στην περίπτωση που ο δρόμος για την γνώση δεν περνούσε από τη διαδικασία «δοκιμής και λάθους» (trial and error).

Αυτό που εννοείται εδώ είναι ότι προκειμένου κάποιος να καταφέρει να κατακτήσει το πιο αποτελεσματικό και αποδοτικό για τον ίδιο χρειάζεται να μπορέσει να πειραματιστεί με διάφορες καταστάσεις και να κάνει διάφορες δοκιμές. Στην πράξη!

Οι τέχνες μπορούν να παρέχουν τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να μπορέσει κανείς να δοκιμάσει διάφορες συμπεριφορές ή καταστάσεις (π.χ. με τα διάσημα παιχνίδια ρόλων) χωρίς να απαιτείται να γίνει στην διαδικασία της εργασίας του διακινδυνεύοντας την αποτυχία αλλά ούτε και μένοντας κολλημένος σε μια μη αποδοτική αλλά αποδεκτή από τον οργανισμό συμπεριφορά. Κατά αυτή την έννοια οι τέχνες μπορεί να αποτελέσουν το έδαφος που μπορούν να ωθήσουν στην αλλαγή στάσεων, μοτίβων συμπεριφοράς και γενικότερο πειραματισμό.

Οι τέχνες ως μεταφορά στον τρόπο συνεργασίας

Ο τρόπος με την οποία τα μέλη μιας ομάδας συνεργάζονται μεταξύ τους μπορεί να αποτελέσει πολλές φορές εστιακό σημείο για την δημιουργία ενός εκπαιδευτικού προγράμματος μέσω των τεχνών. Οι ρόλοι που ο καθένας αναλαμβάνει στο ευρύτερο πλαίσιο μιας ομάδας ή στο πλαίσιο μιας υποομάδας, μπορούν να διερευνηθούν κατά τη διαδικασία δημιουργίας ενός κοινού έργου – όπως είναι η ιστιοπλοΐα ή η δημιουργία μιας ιστορίας από κοινού.

Ένα παράδειγμα που μπορεί πολύ καλά να αποδώσει πως η μεταφορά λειτούργησε σε ένα εκπαιδευτικό εταιρικό πρόγραμμα αποτελεί η παρακάτω δημοσίευση: "From floating to sailing": Η μεταφορά ως εκπαιδευτική διαμεσολάβηση σε στελέχη πολυεθνικής εταιρείας της Δήμητρας Σταύρου.

Οι τέχνες στην εξερεύνηση αυτού που βρίσκεται πέρα από τη λογική

Μπορεί να αισθανόμαστε άβολα όταν κάποιος μας υπενθυμίζει ότι μπορεί να υπάρχει κάτι πέρα από τη λογική και άρα πέρα από την ψευδαίσθηση του ελέγχου. Αρκεί όμως να ρίξουμε μια ματιά σε σύγχρονες μελέτες για να δούμε την αναγκαιότητα να το κάνουμε. Πολλές μελέτες αναφέρονται στο πως υψηλόβαθμα στελέχη βασίζονται στο ένστικτο (gut feeling) για να λάβουν τις αποφάσεις που αφορούν έναν οργανισμό – και θεωρούν ότι αυτές οι αποφάσεις ήταν οι σωστές!

Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε τα συναισθήματα και τη συναισθηματική νοημοσύνη, που μόλις πρόσφατα άρχισε να μελετάται η επίδραση της στους οργανισμούς.

Ακόμη μπορούμε να δούμε τη «σιωπηλή γνώση» (tacit knowledge) όπως χαρακτηρίζεται, η οποία είναι η γνώση η οποία μπορεί να διαφοροποιεί ένα άτομο και είναι αδύνατον να μεταφερθεί καταγράφοντάς την ή βάζοντας την σε λόγια. Οι Nonaka & Takeuchi ήταν οι πρώτοι που αναφέρθηκαν σε άρθρο τους σε αυτήν το 1995. Προτείνουμε εδώ ότι ακριβώς αυτή η σιωπηλή γνώση μπορεί να γίνει περισσότερο σαφής (explicit) και άρα και να μπορεί να μεταφερθεί από άτομο σε άτομο μέσω των τεχνών και της πρόθεσης που έχουν τα άτομα να μάθουν.

H χρήση των τεχνών και η προσέγγιση του Arts in HRM

Για όλους τους παραπάνω λόγους το Arts in HRM έχει θέσει ως στόχο την ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της επίγνωσης των ομάδων χρησιμοποιώντας εργαλεία που παρέχονται από τις τέχνες. Παραδείγματα ασκήσεων που μπορεί να περιλαμβάνονται είναι:

• Τα παιχνίδια ρόλων
• Ασκήσεις εμπιστοσύνης
• Θεατρικά παιχνίδια και ασκήσεις
• Δημιουργία κατασκευών σε ομάδες ή υποομάδες.

Τα σεμινάρια-βιωματικά εργαστήρια οργανώνονται με τους υπεύθυνους προσωπικού της εκάστοτε επιχείρησης σε συνεργασία με τους συμβούλους και καθορίζονται ανάλογα με το κοινό το οποίο θα συμμετέχει. Ενδεικτικά θέματα τα οποία μπορούν να τεθούν είναι:

• Δημιουργία Ομάδας
• Ομαδική Δημιουργικότητα
• Αντιμετώπιση Κρίσεων και Διαχείριση Συγκρούσεων
• Διαχείριση Αλλαγών
• Ηγεσία
• Αυτό-ενδυνάμωση, πρωτοβουλία και επιλογές

Τα θέματα αυτά προσαρμόζονται στο εκάστοτε πλαίσιο μετά από την απαραίτητη ενδοεπιχειρησιακή έρευνα των συμβούλων ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εκάστοτε επιχειρήσεις και μπορούν να χρηματοδοτηθούν από το ΛΑΕΚ 0,45.

Οι τέχνες στην καλλιέργεια της δημιουργικότητας

Το εκπαιδευτικό σύστημα με τη σημερινή του μορφή καθιερώθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα. Σύμφωνα με τον Sir Ken Robinson και το βίντεο που είναι διαθέσιμο στην παρούσα ανάρτηση, το εκπαιδευτικό σύστημα κλήθηκε να εξυπηρετήσει ένα βιομηχανικό περιβάλλον όπου όσοι είχαν ένα πτυχίο έβρισκαν αυτομάτως δουλειά. Αυτό σταμάτησε να υφίσταται πια μέσα σε ένα περιβάλλον ακαδημαϊκού πληθωρισμού όπου για να βρεις μια δουλειά που παλιά χρειαζόταν πτυχίο, τώρα απαιτείται μεταπτυχιακό, για μια δουλειά που παλιά απαιτούνταν μεταπτυχιακό τώρα απαιτείται διδακτορικό κ.ο.κ.
Ουσιαστικά, το σύστημα έγινε με τέτοιο τρόπο ώστε να αποκόπτει την επαφή με το σώμα και να καλλιεργεί ένα άτομο μονομερώς. Στα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης δίνεται αρχικά έμφαση στο κομμάτι του σώματος από τη μέση και πάνω, και συνέχεια στο κεφάλι και συγεκριμένα μόνο σε ένα από τα δύο ημισφαίρια. Το ημισφαίριο που σχετίζεται π.χ. με την καλλιτεχνική δημιουργία, τη δημιουργικότητα και την καινοτομία δυστυχώς μένει ανεκμετάλλευτο. Εύκολα καταλαβαίνουμε πόσο πολύτιμες είναι αυτές οι δεξιότητες πια στους οργανισμούς.
Αυτό το κενό έρχεται να ικανοποιήσουν οι τέχνες οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να φέρουν το άτομο σε επαφή με ανεκμετάλλευτες ιδιότητες του. Π.χ. η κιναισθητική αντίληψη, επιδρά με τέτοιον τρόπο που κάνει το άτομο πιο παρόν στην καθημερινή του εμπειρία. Η έννοια της «παρουσίας» πηγαίνει πέρα από το μυαλό το οποίο συνήθως είναι εστιασμένο στο πριν και το μετά αλλά δυστυχώς σπάνια στο «εδώ και το τώρα». Αντίθετα με την προηγούμενη θέση, το σώμα και το συναίσθημα είναι εξαιρετικά εργαλεία για να ερχόμαστε στο εδώ και το τώρα. Μόνο στο εδώ και το τώρα μπορούμε να είμαστε παρόντες και να ενισχύσουμε τη δύναμη της παρουσίας που μπορεί να επηρρεάσει και άλλους ανθρώπους με αδιόρατους τρόπους.


Δείτε το παρακάτω βίντεο για κάποιες πολύ σημαντικές ιδέες (που δίνονται με έναν διασκεδαστικό τρόπο από τον Sir Ken Robinson) που σχετίζονται με τη δημιουργικότητα. Το βίντεο έχει ελληνικούς υπότιτλους.