Το νόημα της επιτυχίας - Μπορώ;

Του Ναούμ Λιώτα
 
Πρόσφατα συζητούσα και σκεφτόμουν το νόημα της επιτυχίας - και τι εννοώ με αυτό αλήθεια... Πως εννοώ την "επιτυχία"; Τι είναι αυτό που με ορίζει ως "επιτυχημένο" (ή "αποτυχημένο";)

Αποφάσισα να κάνω μια μικρή λίστα και νομίζω ότι σε αυτό το σημείο θα βοηθούσε τον καθένα από εσάς να κάνετε το ίδιο. Κάντε μια παύση λοιπόν και αναρωτηθείτε - τι θα με έκανε "επιτυχημένο";

Μια πρόχειρη λίστα από εμένα καθώς σκέφτομαι λοιπόν:

• Να κάνω ως επάγγελμα αυτό που μου αρέσει περισσότερο (και για να γίνω περισσότερο συγκεκριμένος, να κάνω ομάδες ανθρώπων για την ανάπτυξη δεξιοτήτων, ατομικό και ομαδικό coaching και να μεταλαμπαδεύω κάποιες αλήθειες που έμαθα στην πράξη για τις σχέσεις, τα δυναμικά των ομάδων και την ανθρώπινη φύση)
• Να μπορώ να ταξιδεύω σε άλλες χώρες προκειμένου να κάνω κάποια trainings
• Να έχω χρόνο για να μπορώ να κοιτάω τον μέσα χρόνο - εννοώ να μπορώ να αντιλαμβάνομαι τι νοιώθω κάθε στιγμή και να αναγνωρίζω αν είμαι παρών ή αν η ζωή μου με προσπερνάει...
• Να μπορώ να συνδεθώ με τη δύναμή μου κάθε στιγμή και να καταλαβαίνω τι περνάει από το χέρι μου
• Να αφιερώνω χρόνο στις σχέσεις μου και να συζητιούνται οι διαφορές
• Να γράφω
• Να βγάζω χρήματα τα οποία θα μου επιτρέπουν να κάνω κάποια ταξίδια που τόσο μου αρέσουν
• Να έχω χρόνο για να χαλαρώνω παίζοντας πιάνο
• Να προσφέρω στους άλλους κάτι από μένα και να μοιράζομαι
• Να δημιουργώ καινούρια πράγματα.

Καθώς κοιτάω τη λίστα μου, αντιλαμβάνομαι ότι μερικές φορές δεν μπορώ να τα έχω όλα και θα πρέπει να κάνω επιλογές. Ωστόσο, ταυτόχρονα θα πρέπει να αναγνωρίσω ότι κάποια από αυτά συμβαίνουν ήδη και είμαι ευγνώμων και μόνο στην αφθονία που προέρχεται από αυτή την αναγνώριση! Τι λέει η δική σας λίστα; Είναι κάποια πράγματα που ήδη έχετε στη ζωή σας χωρίς να χρειάζεται να περιμένετε μια μελλοντική εκπλήρωση;

Και τώρα που το σκέφτομαι, το κακό με τους στόχους είναι αυτό ακριβώς - κάποιες φορές μας κάνουν να ζούμε στο μέλλον και στην μελλοντική εκπλήρωση. Όταν θα έχω πετύχει τον συγκεκριμένο στόχο μου, έχω την ψευδαίσθηση ότι θα είμαι ευτυχισμένος. Ωστόσο η παρούσα ευτυχία μου δεν εξαρτάται σε καμία περίπτωση από ένα αβέβαιο μέλλον αλλά από το τι συμβαίνει τώρα!

Και τι συμβαίνει τώρα; Μπορώ να είμαι παρών στη ζωή μου και στη διαδικασία της ζωής καθώς αυτή εξελίσσεται; Μπορώ;

Ανάγκες και Ημιτελείς Υποθέσεις στον Εργασιακό Χώρο

Σύμφωνα με τη θεωρία Gestalt, έχουμε πολλές ημιτελείς υποθέσεις στη ζωή μας με τον τρόπο που ζούμε και μεγαλώνουμε. Οι ημιτελείς υποθέσεις περιγράφουν τις διαδικασίες εκείνες στις οποίες οι ανάγκες δεν ικανοποιήθηκαν. Μπορούμε ωστόσο να είμαστε πολύ ευρηματικοί ως άνθρωποι και να τις αναπληρώσουμε με άλλους - συχνά πολύπλοκους - τρόπους. Συχνά αναφερόμαστε σε αυτή την αναπλήρωση ως "χειρισμός" ή όταν λέμε ότι κάποιος "παίζει με τους ανθρώπους". Αναφερόμαστε στις περιπτώσεις όπου οι άνθρωποι χειρίζονται άλλους ανθρώπους και το περιβάλλον τους προκειμένου να επιτύχουν αυτό που θέλουν, όταν η ευθεία οδός έχει μπλοκαριστεί. 

Ως παράδειγμα, μπορούμε πολύ εύκολα να αναφέρουμε τα παιδιά τα οποία φέρονται με άσχημο τρόπο προκειμένου να τραβήξουν την προσοχή. Αν και η ανάγκη δηλαδή είναι η στοργή και η τρυφερότητα από τους γονείς, κάποια στιγμή εγκαθιδρύουν όπως λέμε ένα μοτίβο άσχημης συμπεριφοράς ως τον πιο εύκολο και γρήγορο τρόπο να παίρνουν την προσοχή των γονέων. Τέτοιες συμπεριφορές είναι φυσικά ακραίες και στην ενηλικίωση δεν τις βλέπουμε τόσο εμφανώς, ωστόσο η αλήθεια είναι ότι έχουν εγκαθιδρυθεί τόσο καλά ώστε δεν αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν ή ότι τις εκδραματίζουμε.

Στον εργασιακό χώρο υπάρχουν τέσσερις κυρίαρχες ανάγκες από τους ανθρώπους για τις οποίες παλεύουν:

- Να κάνουν τη δουλειά τους.

- Να κάνουν τη δουλειά τους σωστά.

- Να τα πάνε καλά με τους συναδέλφους και τους άλλους γενικότερα.

- Να πάρουν αναγνώριση.

Οι άνθρωποι είναι εξαιρετικά εφευρετικοί καθώς προσπαθούν να πραγματώσουν τις ανάγκες τους. Όταν υπάρχει συνειδητή επιλογή για τον τρόπο με τον οποίο μια ανάγκη θα εκπληρωθεί, τότε υπάρχει η υγιής προσαρμογή. Ωστόσο, όταν λειτουργούμε από συνήθεια πιασμένοι στα δίχτυα κάποιου μοτίβου μας, η επαφή με τους άλλους διακόπτεται και δεν μπορούμε να προκαλέσουμε αλλαγή ούτε σε εμάς αλλά ούτε και στο περιβάλλον μας. Κάποιες χαρακτηριστικές συμπεριφορές στο χώρο εργασίας που είναι όλες εξίσου καθηλωτικές είναι:

- Εχθρικότητα και επιθετικότητα για να επιτύχω αυτό που θέλω.

- Τελειομανία και υπερβολική σχολαστικότητα για την επίτευξη καλών αποτελεσμάτων.

- Συνεχής συμφωνία για να μη χαλάσουν οι σχέσεις.

- Το να διακόπτω έτσι ώστε να πάρω αναγνώριση.

Ο λόγος που αυτές οι συμπεριφορές γίνονται επαναληπτικές και στην ουσία συνήθειες, είναι ότι παραδόξως δεν μπορούν ποτέ να ικανοποιήσουν την ανάγκη για την οποία χρησιμοποιούνται λόγω της αλλοιωμένης φύσης της συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, με το να συμφωνώ συνεχώς με τους άλλους για να μην χαλάσω τις σχέσεις, ουσιαστικά οι άλλοι αποδέχονται την εικόνα που τους παρουσιάζω αλλά όχι απαραίτητα την ολότητά μου. Μόνο με το να "διακινδυνεύσω" να εκθέσω τις πραγματικές μου απόψεις και να πάρω ρίσκο, μπορώ να πάρω ουσιαστική αποδοχή για την ολότητά μου από το περιβάλλον μου.

Οι επαναληπτικές συμπεριφορές που βλέπουμε στον εαυτό μας και τους άλλους μπορεί να μην αποκαλύπτουν πλήρως την ανάγκη που ζητά να εκπληρωθεί. Αν σταματήσουμε να σκεφτούμε τη συμπεριφορά μας και παρατηρήσουμε τη μη αποτελεσματικότητά της, μπορούμε να ξεκινήσουμε να αναγνωρίζουμε από που προέρχεται και να δώσουμε "τροφή" στην ανάγκη μας με μεγαλύτερη φροντίδα ή ίσως να κατανοήσουμε ότι πρόκειται για μια παρελθούσα ανάγκη που δεν έχει νόημα στο παρόν μας.

Ως άσκηση αυτοπαρατήρησης μπορείτε να σκεφτείτε τις εξής ερωτήσεις:

1. Πως παίρνετε αυτό που θέλετε από τον/την σύντροφό σας (την άδεια, προσοχή, στοργή) όταν πιστεύετε ότι η επιθυμία σας δεν θα του/της "καθήσει καλά";

2. Πως παίρνετε αναγνώριση για την εργασία σας όταν οι άνθρωποι γύρω σας είναι πολύ βιαστικοί για να σας δώσουν σημασία;