Πως να ξεχωρίσετε στη συνέντευξη επιλογής προσωπικού

Του Λιώτα Ναούμ

Υπάρχουν χιλιάδες άρθρα στο διαδίκτυο τα οποία δίνουν πολλές φορές αλληλοσυγκρουόμενες πληροφορίες για το ποιες είναι οι καλύτερες πρακτικές στη συνέντευξη... Για το λόγο αυτό μαζέψαμε κάποιες από αυτές εδώ και κυρίως με τη βοήθεια του άρθρου "How to Stand Out in Your Interview" του Harvard Business Review τις μεταφέρουμε ελπίζοντας να φανούν χρήσιμες σε όλους αυτούς που βρίσκονται στην αναζήτηση και περνάνε από μια διαδικασία συνέντευξης.

Πολλοί ειδικοί αναφέρουν ότι θα πρέπει ο υποψήφιος να πάρει τον έλεγχο της συνέντευξης. Ωστόσο αυτό που αναφέρεται από άλλους και υποστηρίζουμε και εμείς είναι ότι αυτός που κάνει τη συνέντευξη θα πρέπει να διατηρήσει τον έλεγχο της συνέντευξης. Σκοπός του υποψηφίου είναι να φανεί όσο πιο εξυπηρετικός γίνεται για να βοηθήσει την έκβαση της συνέντευξης. Δυστυχώς, εκείνοι ή εκείνες που παίρνουν τη συνέντευξη πολλές φορές πέφτουν θύματα ασυνείδητων προκαταλήψεων και δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην εμπειρία αντί να δώσουν τη δέουσα βαρύτητα στην ικανότητα οπότε ο/η υποψήφιος/-α πρέπει να τους πείσει και να τους υπενθυμίζει τις ικανότητές του για να αναλάβει τη θέση.

Θα πρέπει να τονιστεί επίσης η διαδικασία της προετοιμασίας της υποψήφιας. Αν θέλουμε πραγματικά να ξεχωρίσουμε σε μια συνέντευξη είναι πολύ σημαντική η διαδικασία της αναζήτησης πληροφοριών για την εταιρεία, την κουλτούρα της, τα πρόσωπα που την απαρτίζουν και αν μπορούμε κάποιες πληροφορίες για το άτομο που θα μας πάρει τη συνέντευξη. Αν θέλουμε να πάμε ακόμα παραπέρα, θα μπορούσαμε να λάβουμε κάποιες ώρες coaching προκειμένου να δοκιμάσουμε τις δυνάμεις μας και να ξεδιαλύνουμε τις δυνατότητες και αδυναμίες ξέροντας πως μπορούμε καλύτερα να επηρρεάσουμε την πορεία της συνέντευξης και να αυξήσουμε την αυτοπεποίθησή μας. Ιδιαίτερα αν είστε άτομο εσωστρεφές μπορείτε να επωφεληθείτε από τη διαδικασία του coaching καθώς μπορεί να σας δώσει τα εφόδια να μιλάτε με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα και θάρρος.

Είναι σημαντική η στρατηγική που έχετε ως υποψήφιος. Πριν ακόμη μπει μέσα στην αίθουσα της συνέντευξης ο υποψήφιος θα πρέπει να έχει μερικά κύρια μηνύματα τα οποία θα περάσει σε αυτούς που παίρνουν τη συνέντευξη σχετικά με το τι έχει πετύχει μέχρι τώρα και το πως μπορεί να πετύχει στη συγκεκριμένη θέση εργασίας και εταιρεία. Μια καλή πρακτική είναι η χρήση ιστοριών καθώς τείνουμε να μας αρέσουν περισσότερο οι ιστορίες από την απλή καταγραφή δυνατοτήτων ή γεγονότων. Για παράδειγμα, το να μπορέσουμε να απαντήσουμε μια ερώτηση του τύπου "Πείτε μας για ένα επίτευγμα για το οποίο είστε περήφανος" με μια απάντηση-ιστορία του τύπου "Επιτρέψτε μου να σας πω μια σύντομη ιστορία για την ημέρα εκείνη που "έσωσα" τον οργανισμό" είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να πείσουμε τους στρατολογητές για τις δυνατότητές μας.

Θα πρέπει να τονίσουμε ότι είναι πολύ σημαντική η πρώτη εντύπωση οπότε τα πρώτα 30 δευτερόλεπτα της συνέντευξης είναι πολύ σημαντικά. Ο τρόπος ομιλίας, η εξωλεκτική επικοινωνία, το πως μπαίνετε στην αίθουσα και το πόσο άνετα νιώθετε είναι πολύ σημαντικό για τη συνέντευξη. Αποφύγετε πριν τη συνέντευξη να είστε με μαζεμένο το σώμα καθισμένοι τσεκάροντας μηνύματα σε κάποιο κινητό. Αισθανθείτε άνετα και χρησιμοποιήστε όσο γίνεται άνετες θέσεις όπου έχετε το σώμα σας άνετο και απλωμένο. Αυτό θα βοηθήσει τα επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα να ανέβουν ενώ τα επίπεδα κορτιζόλης που σχετίζονται με το στρες θα μείνουν σε χαμηλά επίπεδα. Δείτε και το σχετικό βίντεο για περισσότερες λεπτομέρειες.

Μέρος της προετοιμασίας είναι να ξέρω και κάποιες ερωτήσεις που είναι πολύ πιθανό να ερωτηθούν και να ξέρω ποιες είναι οι απαντήσεις που θέλω να δώσω σε αυτές. Τέτοιες ερωτήσεις είναι οι ακόλουθες:

1. Πείτε μας λίγα πράγματα για εσάς

2. Ποια είναι τα ισχυρότερα κίνητρα στη ζωή και την εργασίας σας;

3. Πως φαντάζεστε τον εαυτό σας σε 5 χρόνια;

4. Ποια θεωρείτε τα δυνατά σας σημεία;

5. Πείτε μου ένα αδύνατό σας σημείο

6. Ποιο θεωρείται το σημαντικότερο επίτευγμά σας μέχρι στιγμής;

7. Έχετε αντιμετωπίσει κάποια δύσκολη κατάσταση στην εργασία σας; Πως το χειριστήκατε;

8. Για ποιο λόγο πιστεύετε ότι θα πρέπει να σας προσλάβουμε;

9. Τι ξέρετε για την εταιρεία / για τη θέση;

10. Έχετε κάποιες ερωτήσεις;

Επιγραμματικά και εν κατακλείδι, οι σύντομες συμβουλές που θα πρέπει κάποιος να ακολουθήσει είναι οι εξής:

Τι να κάνεις: 

• Μάθε όσα περισσότερα μπορείς για τις προϋποθέσεις και όλα όσα χρειάζονται για τη θέση εργασίας
• Προετοίμασε ιστορίες οι οποίες επιδεικνύουν την ικανότητά σου να κάνεις τη δουλειά
• Κάνε πρόβα τα πρώτα 30 δευτερόλεπτα της συνέντευξης - είναι αυτά που είναι τα πιο σημαντικά.

 Τι να μην κάνεις:

• Μην πανικοβληθείς αν η συνέντευξη δε φαίνεται να πηγαίνει καλά. Εστιάσου στην τρέχουσα ερώτηση και μη σκέφτεσαι τα προηγούμενα.
• Να είσαι ευέλικτος για να προσαρμόζεσαι σε αυτά που συμβαίνουν στην αίθουσα.
• Απάντησε τις δύσκολες ερωτήσεις με μιας και αν θέλεις πρόσθεσε λεπτομέρειες σε επόμενες ερωτήσεις.

 Καλή σας επιτυχία!

Εσωστρέφεια και Εξωστρέφεια στην Ηγεσία και στη Συνέντευξη Επιλογής Προσωπικού

Του Λιώτα Ναούμ 

Ποιος είναι εσωστρεφής και ποιος εξωστρεφής; H εξωστρέφεια συσχετίζεται πολύ συχνά με την κοινωνική διάσταση της προσωπικότητας. Ο εξωστρεφής αναζητά και επιλέγει να βρίσκεται (ίσως και συνεχώς) με ανθρώπους ενώ ο εσωστρεφής αποφεύγει τις κοινωνικές συγκεντρώσεις και προτιμά συχνά να είναι μόνος/μόνη προκειμένου να σκεφτεί και να συλλογιστεί ενώ επιδεικνύει πιο μαζεμένη και απομονωμένη συμπεριφορά σε κοινωνικές συνευρέσεις.

Σκεφτείτε για λίγο τη ζωή σας και δείτε τη δουλειά σας ή την τάξη σας. Σκεφτείτε εκείνους τους ανθρώπους που επιβραβεύονται και παίρνουν τα εύσημα. Σε ένα συνηθισμένο περιβάλλον, θα συνειδητοποιήσετε ότι οι εξωστρεφείς είναι εκείνοι που λαμβάνουν την επιβράβευση. Η αλήθεια είναι ότι εκείνους και εκείνες τις οποίες βγαίνουν συχνά προς τα έξω (και κάνουν "θόρυβο")  επιλέγουμε συχνά για θέσεις ηγεσίας.

Συνήθως εκείνους και εκείνες που σκέφτονται πριν μιλήσουν, αυτούς που τυπικά επιλέγουν τη δουλειά σε μικρές ομάδες αντί για το μεγάλο κοινό, εκείνους και εκείνες που δε βγαίνουν προς τα έξω συνήθως δε τους δίνούμε ιδιαίτερη σημασία και δε τους εκτιμάμε όσο θα έπρεπε...

Αν είναι αυτή και η δική σας αντίληψη του πως έχουν τα πράγματα, δεν είστε ο μόνος ή η μόνη. Υπάρχουν έρευνες που υποδεικνύουν ότι ιδιαίτερα οι δυτικές κοινωνίες και περισσότερο από όλες η αμερικάνικη προτιμά και δίνει προβάδισμα στην εξωστρέφεια – κάτι που δημιουργεί μια προκατάληψη στην κουλτούρα μας.

Ποια είναι τα προβλήματα αν όντως υπάρχει αυτή η προκατάληψη; Καταρχάς, οι εξωστρεφείς μπορεί να επιβληθούν απλώς και μόνο με τη δύναμη της προσωπικότητάς τους όταν είναι σε θέσεις εξουσίας. Όποιος έχει δουλέψει με έναν εξωστρεφή προϊστάμενο ή μια εξωστρεφή προϊσταμένη με ισχυρή θέληση ξέρει πόσο δύσκολο είναι να του/της φέρει κανείς αντίρρηση ή να τον/την αντιμετωπίσει. Επίσης, δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι εκείνοι που προκάλεσαν τη διεθνή οικονομική κρίση ήταν οι εξωστρεφείς επενδυτές της Wall Street, οι οποίοι με λίγη σκέψη και παίρνοντας ένα απερίσκεπτο ρίσκο προχώρησαν σε πολύ επικίνδυνες επενδύσεις φέρνοντας τη παγκόσμια οικονομία σε δύσκολη θέση.

Το άλλο πρόβλημα είναι ότι συνήθως οι εσωστρεφείς είναι αυτοί που έχουν καλύτερες ιδέες. Ο Jim Collins έκανε μια έρευνα που δημοσιεύεται στο βιβλίο του Good to Great σε έντεκα εταιρείες οι οποίες ήταν συνεχώς στην κορυφή των ανταγωνιστικών τους εταιριών και παρέμεναν εκεί για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό που πρόσεξε είναι ότι καμιά από αυτές τις εταιρείες δεν είχε στην ηγεσία της αυτό το στερεοτυπικό εξωστρεφές «αφεντικό» (top-dog). Κάθε μία από αυτές τις εταιρείες είχε ένα άτομο στην ηγεσία της που οι εργαζόμενοι το περιέγραφαν ως: ενθαρρυντικό, σκεφτικό, στοχαστικό και εσωστρεφές. Και οι έντεκα εταιρείες στην κορυφή είχαν στην ηγεσία τους άτομα εμφανώς εσωστρεφή!

Σύμφωνα με όλα τα προηγούμενα και τα όσα αναφέρονται στις πιο σύγχρονες μελέτες, οι εξωστρεφείς θα πρέπει να μάθουν σε θέσεις ηγεσίας να χαλαρώνουν και ιδιαίτερα στο πως χειρίζονται το πάθος και την πειθώ τους για να καμουφλάρουν τις αμφιβολίες τους. Πολύ συχνά μπορεί να μην καταλαβαίνουν ότι δεν είναι τόσο σίγουροι για τον εαυτό τους όσο πιστεύουν ότι είναι. Θα πρέπει να μάθουν να ακούν και άλλες ιδέες και φωνές.

Από την άλλη, αν έχετε εσωστρεφή άτομα ως υφισταμένους θα είναι χρήσιμο να τα αναζητήσετε και να μάθετε από αυτά. Επειδή δεν είναι τα πρώτα που θα σας ζητήσουν να τα επιλέξετε για μια εργασία – ίσως λόγω συστολής ή κρατήματος, δε σημαίνει ότι δεν έχουν να προσφέρουν ιδιαίτερα πολλά και εξαιρετικές ενοράσεις και ιδέες σε μια ομάδα.

Οι εσωστρεφείς από την άλλη θα πρέπει να μάθουν να μιλάνε με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα και θάρρος. Η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθηση είναι περιοχές που χρειάζονται ενίσχυση αλλά δεν πρέπει να απογοητεύεστε αν ανήκετε σε αυτή την κατηγορία! Μόνο και μόνο επειδή ζείτε σε έναν κόσμο που συνεχώς μιλάει, δε σημαίνει ότι η δική σας άποψη ή ιδέα δεν έχει το χώρο της και τη θέσης – απλώς χρειάζεται να βρείτε τον τρόπο που σας ταιριάζει ενώ ταυτόχρονα να παραμείνετε αληθινοί σε αυτό που είστε.

Μια τελευταία παρατήρηση. Επειδή στο προηγούμενο post μιλήσαμε για τη συνέντευξη επιλογής προσωπικού και το πως κανείς μπορεί να κάνει μια καλή πρώτη εντύπωση, θα πρέπει οι εσωστρεφείς να έχουν το νου τους καθώς οι πρώτες εντυπώσεις είναι καταλυτικές, ιδιαίτερα αν το άτομο που κάνει την πρόσληψη ανήκει στον εξωστρεφή τύπο ανθρώπου. Οι εσωστρεφείς δεν είναι τόσο καλοί στις πρώτες εντυπώσεις καθώς χρειάζονται λίγο χρόνο να αισθανθούν άνετα και να εμπιστευτούν ένα άγνωστο άτομο... Για το λόγο αυτό θα πρέπει να επενδύσουν περισσότερο χρόνο σε προετοιμασία από τα εξωστρεφή άτομα. Θα πρέπει να έχουν έτοιμες κάποιες απαντήσεις ενώ θα πρέπει να σκεφτούν και τις ερωτήσεις που θέλουν να κάνουν στο τέλος.

Bollen, D. (2014) Do we Idolize Extroverts and Undervalue Extroverts?, LinkedIn blog post

Deutsch, B. (2014) Introverts are set-up for failure in Job Interviews, LinkedIn blog post

Fishman, I., Ng, R. and Bellugi, U. (2010). Do Extraverts Process Social Stimuli Differently from Introverts?, Cognitive Neuroscience, Psychology Press.

Williams, B. (2012), Why it’s time for Quiet Introverted Leaders, Psychology Today