Του Λιώτα Ναούμ
Συνήθως δε μου αρέσει να δίνω συμβουλές - ιδιαίτερα καθώς η δουλειά μου ως coach είναι να βλέπω τη μοναδικότητα κάθε ανθρώπου και να αντλώ από τη σοφία που κουβαλάει... Tο coaching χρησιμοποιεί τη δύναμη των ερωτήσεων ώστε ο πελάτης να μπορέσει να κατανοήσει μια κατάσταση και τις παραμέτρους που τη συνοδεύουν και την επηρεάζουν. Ωστόσο σε κάποιες καταστάσεις μπορεί να φανεί χρήσιμο να έχουμε μερικά tips για το πως μπορούμε να συνεχίσουμε να κάνουμε τη δουλειά μας χωρίς να αφήσουμε να μας επηρεάσει η αρνητικότητα ή η επιθετικότητα κάποιων δύσκολων συνεργατών. Στις δύσκολες λοιπόν καταστάσεις, είναι σημαντικό να ακολουθήσετε όσο περισσότερο μπορείτε, τις ακόλουθες συμβουλές:
1. Μείνετε ψύχραιμοι
Το πρώτο πράγμα που χάνουμε στη συνδιαλλαγή μας με "δύσκολους", "παράλογους" ή "απαιτητικούς" ανθρώπους είναι η ψυχραιμία μας που είναι ιδιαίτερα σημαντική για την συνδιαλλαγή που θα ακολουθήσει. Και αυτό που μας χρειάζεται σε αυτές τις δύσκολες ώρες, είναι να μην είμαστε αντιδραστικοί ούτε να παίρνουμε τα πράγματα προσωπικά αλλά να μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη σκέψη μας προκειμένου να αποφασίσουμε τι ακριβώς πρέπει να πούμε, ως ποιο βαθμό θα πρέπει να θέσουμε τα όριά μας και ως ποιο βαθμό θα μας εξυπηρετήσει μια πιο διπλωματική συμπεριφορά.
2. "Μην ανακατεύεστε με τα πίτουρα..."
Όπως λέει και η παροιμία... Σε αυτή την περίπτωση λέμε ότι δε χρειάζεται να ανακατευόμαστε σε υποθέσεις που δε μας αφορούν ή που έχουν το στοιχείο της μικροπρέπειας και μπορεί να αποτελούν περισσότερο στοιχεία κουτσομπολιού και φαντασίας παρά μιας πραγματικότητας που θα πρέπει με κάποιον τρόπο να διαπραγματευτούμε. Μπορεί να μην απαιτείται καν η δική μας παρέμβαση σε συγκεκριμένες καταστάσεις και θα πρέπει να επιλέξουμε αν αξίζει να συνδιαλλαγούμε σε αυτές.
3. Αντί να αντιδράτε, να είστε προετοιμασμένοι
Είναι πολύ πιο εύκολο να δημιουργούμε τις καταστάσεις εμείς και να ξέρουμε προς τα που κινείται μια ομάδα παρά να προσπαθούμε εκ των υστέρων να κάνουμε διορθωτικές κινήσεις στα λάθη και στις παραλείψεις των άλλων. Προσπαθείστε να είστε πραγματιστές με το τι μπορεί ο καθένας να προσφέρει και ποιες είναι οι αξίες που κουβαλάει στον εργασιακό χώρο και δείτε αν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη γνώση αυτή για να είστε προετοιμασμένοι για τα θέματα που μπορεί να δημιουργηθούν ώστε να μη χρειάζεται να είστε εξαιρετικά αντιδραστικοί σε δύσκολες καταστάσεις που μπορεί να προκύψουν.
4. Επιλέξτε τις μάχες σας
Μοιάζει λίγο με το 2 και εδώ έχουμε να επιλέξουμε το ποιες μάχες μας ενδιαφέρουν και έχουν νόημα για εμάς και ποιες είναι απλώς άσκοπο ξόδεμα ενέργειας από το οποίο θα πρέπει να προστατέψουμε τον εαυτό μας.
5. Ξεχωρίστε το άτομο από την κατάσταση
Αυτό είναι μια πολύ σημαντική δεξιότητα την οποία τα άτομα που επικοινωνούν καλά κατέχουν. Συγκεκριμένα, πρέπει να μπορούμε να διαφοροποιήσουμε πολύ συχνά το άτομο από τα θέματα που συζητάμε και να μην τα συγχέουμε. Βοηθάει να είμαι ευγενικοί και με ενσυναίσθηση στο άτομο και οριοθετημένοι και πιο "αυστηροί" στα θέματα που συζητούνται.
6. Επιλέξτε να βάλετε τον προβολέα στα άτομα αυτά και όχι σε εσάς
Ειδικά τα πολύ "επιθετικά" και ανταγωνιστικά άτομα ενός εργασιακού περιβάλλοντος, μπορεί να ρίχνουν το μπαλάκι σε εσάς με το τι πήγε στραβά και το πως δεν είναι ευχαριστημένοι από εσάς (συνήθως χωρίς συγκεκριμένες αναφορές που μπορεί να επιχειρηματολογήσει κανείς με αυτές). Σε αυτές τις περιπτώσεις βοηθάνε οι ερωτήσεις που ξαναγυρίζουν τον προβολέα στο δύσκολο άτομο και επίσης βάζοντάς το να επιλέξει από συγκεκριμένες επιλογές (π.χ. αν θέλει την παρουσία σας εφόσον μπορεί να είναι ευγενικός και κόσμιος στη συμπεριφορά του, αλλιώς θα υποστεί τις συνέπειες που είναι να αποχωρήσετε).
7. Χρήση του "κατάλληλου" χιούμορ
Το χιούμορ είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εκτονώσει την ένταση που βιώνει κανείς με δύσκολους ανθρώπους καθώς και να σπάσει τον πάγο που μπορεί να είναι υπεύθυνος για μια παγωμένη συμπεριφορά.
8. Αλλάξτε από το να ακολουθείτε στο να ηγείστε
Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να αλλάξετε το θέμα σε κάτι πιο ανώδυνο, να αποφύγετε να επαναλάβετε για άλλη μια φορά να μείνετε σε μια αδιέξοδη συζήτηση και να δείξετε γενικά ότι έχετε αυτο-πεποίθηση η οποία δεν αλλάζει ανάλογα με τη συμπεριφορά που δέχεστε.
9. Αντιμετωπίστε τους εκφοβιστές (bullies) με ασφάλεια
Οι εκφοβιστές σε ένα εργασιακό περιβάλλον μπορεί να καλλιεργούν το φόβο και την απειλή ακόμα και σε σωματικό επίπεδο. Σε αυτή την περίπτωση που μιλάμε για ένα σοβαρό αδίκημα, θα πρέπει να σκεφτείτε πρώτα από όλα την ασφάλειά σας. Αντιμετωπίστε το άτομο παρουσία και άλλων συναδέλφων, ζητήστε τη βοήθεια από άλλα άτομα σε κοντινά γραφεία και σε καμία περίπτωση μην μείνετε παθητικοί και πειθήνιοι, καθώς αυτά τα άτομα συνεχίζουν τη συμπεριφορά εκεί που βλέπουν ότι τους παίρνει. Μπορεί να χρειάζεται να κρατάτε και ένα αρχείο με την εκφοβιστική συμπεριφορά και να χρειαστεί να αναφέρεται το άτομο αυτό στη διοίκηση.
10. Δείξτε ποιες θα είναι οι συνέπειες μιας συμπεριφοράς
Με το να ξέρει ο/η συνάδελφος ποια είναι τα αποτελέσματα και οι συνέπειες μιας άσχημης συμπεριφοράς, είμαστε πιο ήσυχοι ότι το άτομο αυτό θα σκεφτεί δύο φορές πριν εξαπολύσει μια επίθεση ή μια κατηγόρια στο πρόσωπο μας. Με αυτό τον τρόπο μας φροντίζουμε και μπορούμε να θέτουμε με υγιή τρόπο τα όριά μας, λέγοντας ποιες θα είναι οι συνέπειες συγκεκριμένων τρόπων συμπεριφορας.
Στα πλαίσια του εργαστηρίου (workshop) που έγινε στο Ι.Ε.Κ. Δέλτα "Accelerate Your Career" στις 9-16 Μαρτίου 2015, ένα από τα θέματα που συζητήσαμε με τους σπουδαστές του ΙΕΚ που συμμετείχαν και κάναμε βιωματικές ασκήσεις ήταν η αντιμετώπιση δύσκολων ανθρώπων και δύσκολων συναισθημάτων στο εργασιακό περιβάλλον. Τα αποτελέσματα ήταν πολύ ενθαρρυντικά για την ωρίμανση των ατόμων και την εξέλιξη των δεξιοτήτων των σπουδαστών που θα τους φανούν χρήσιμα στο μέλλον. Το feedback που πήραμε από τους σπουδαστές μιλάει για τη σημαντικότητα τέτοιων εργαστηρίων καθώς και την ακόμα και μεγαλύτερη διάρκεια που μπορούν να έχουν προκειμένου να καλύψουν διάφορες πτυχές του θέματος.
Όσο για τους δύσκολους ανθρώπους, κάτι που κλήθηκαν να κάνουν οι σπουδαστές και σας καλώ να κάνετε κι εσείς τώρα αγαπητοί αναγνώστες είναι να αναρωτηθείτε το εξής:
- Πως εγώ γίνομαι δύσκολος/-η για τους άλλους;
Κύρια επιρροή/αναφορά - το άρθρο του Psychology Today: Preston, Ni (2013). Ten Keys to Handling Unreasonable & Difficult People, Psychology Today Website.
