Ραδιοφωνική Εκπομπή για την Επικοινωνία

Μιλώντας για την επικοινωνία στη μουσική εκπομπή του Κώστα και της Ελένης ("Το Τελευταίο Βαλς") του διαδικτυακού ραδιοφωνικού σταθμού OlaThessalonikiRadio. Μπορείτε να ακούσετε τη μαγνητοφωνημένη εκπομπή που έχει ανέβει στο MixCloud. Καλή ακρόαση...

Ola Thessaloniki Radio - Teleutaio Bals - 03-04-2014 - Epikoinwnia by Nliotas on Mixcloud

Παρεμβάσεις στους Οργανισμούς / Ορθός λόγος (2/3)

Το πιάνω το θέμα από εκεί που το άφησα την προηγούμενη φορά και χαίρομαι που είμαι ξανά παρόν στη μπλογκόσφαιρα μετά την απουσία μιας εβδομάδας περίπου…!

Συνεχίζουμε λοιπόν με τις τεχνικές επίγνωσης που αναφέρονται κυρίως στη χρήση του ορθού λόγου. Όπως είχαμε πει ο λόγος είναι το σημαντικότερο εργαλείο επαφής στον εργασιακό χώρο και πολλές φορές αποτελεί την πηγή προβλημάτων όταν δεν το χρησιμοποιούμε σωστά.

Τεχνικές Επίγνωσης στη Λεκτική Επικοινωνία – Μέρος 2ο

6. Αλλαγή ρημάτων

Ορισμένα ρήματα μας κάνουν να πιστεύουμε ότι κάποιες πράξεις είναι έξω από τον έλεγχό μας. Με την παρέμβαση του οργανωσιακού συμβούλου για την αλλαγή των ρημάτων αυτών, γίνεται φάνερη η απροθυμία του μέλους μιας ομάδας και ενός οργανισμού να κάνουν κάποια πράγματα που θα είχαν ως αποτέλεσμα σε πρώτη φάση να τους «ξεβολέψουν» αλλά σε δεύτερη φάση να αλλάξουν και να αυτο-ενδυναμωθούν.

Οι συμμετέχοντες μπορεί να αντιληφθούν ότι έχουν περισσότερες επιλογές στη ζωή τους από όσες νομίζουν – καθώς βλέπετε έχουμε μάθει να λειτουργούμε με το νόμο της «ελάχιστης αντίστασης».

Παράδειγμα
Αλλαγή του "δεν μπορώ" σε "δεν θα"

Μέλος ομάδας: "Δεν μπορώ" να τον συναντήσω γι' αυτό που μου ‘κανε.
Συντονιστής: Προσπάθησε να πεις "δεν θα τον συναντήσω" ...
Μέλος ομάδας: Δεν θα τον συναντήσω για αυτό που μου έκανε. Αυτό είναι αλήθεια. Δεν θα τον συναντήσω ποτέ.

Η συγκεκριμένη πρακτική βοηθά το συμμετέχοντα να αναγνωρίσει και να αποδεχτεί τη δύναμη του, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τις αποφάσεις του.

Επίσης, οι λέξεις "οφείλω", "πρέπει", "υποθέτω", πολλές φορές υποδεικνύουν ότι ο συμμετέχων έχει ενδοβάλει συμβουλές ή πρότυπα συμπεριφοράς από άλλους ανθρώπους. Αυτό με τη σειρά του δείχνει ότι δεν μπορεί να αποφασίσει τι θέλει για τον εαυτό του και είναι επιρρεπής στον έλεγχο. Ο οργανωσιακός σύμβουλος αυξάνει τη επίγνωση του πελάτη του ζητώντας του να αντικαταστήσει το "πρέπει" με το "διαλέγω/επιλέγω να".

Παράδειγμα
Πελάτης: Πρέπει να πάω στο Χριστουγεννιάτικο gala που διοργανώνει η εταιρία.
Συντονιστής: Μπορείς να πεις ‘Επιλέγω να πάω στο Χριστουγεννιάτικο gala που διοργανώνει η εταιρία';
Συμμετέχων: Ναι. Επιλέγω να πάω στο Χριστουγεννιάτικο gala που διοργανώνει η εταιρία.

Παρόμοιες αλλαγές μπορούν να γίνουν από τη χρήση της λέξης "χρειάζομαι" που εκφράζει έλλειψη δύναμης και αυτοπεποίθησης σε "θέλω" η οποία δείχνει ότι το άτομο έχει επίγνωση των επιθυμιών του. Επίσης, αλλαγή του "δεν μπορώ" σε "επιλέγω να μην".

7. Αλλαγή ερωτήσεων σε δηλώσεις
Θέτοντας μία ερώτηση ο πελάτης ή συμμετέχων σε μια ομαδική εργασία, στην ουσία ζητά από τον σύμβουλο να τον βγάλει από τη δύσκολη θέση (ή πολύ συχνά από το να εκδηλώσει τη θέση που ο ίδιος επιθυμεί να πάρει). Ο οργανωσιακός σύμβουλος μπορεί να επιλέξει, αντί να δώσει μια απάντηση ή μια ερμηνεία, να ζητήσει από τον πελάτη να εξερευνήσει ο ίδιος το εσωτερικό πλαίσιο αναφοράς του για να ανακαλύψει μόνος του αυτό που υπολανθάνει.

Παράδειγμα
Πελάτης: Γιατί νιώθω θυμό;
Συντονιστής: Εσύ γιατί νομίζεις;
Πελάτης: Νομίζω ότι νιώθω έτσι επειδή...

8. Αλλαγή της μορφής των ερωτήσεων
Ο οργανωσιακός σύμβουλος που δουλεύει σύμφωνα με την τεχνική της Gestalt, διαλέγει προσεκτικά τη μορφή των ερωτήσεων που απευθύνει στον πελάτη του. Αποφεύγει ερωτήσεις που ενθαρρύνουν εκλογικεύσεις και διανοητικοποιήσεις – κάτι στο οποίο ειδικά στον δυτικό κόσμο είμαστε ιδιαίτερα επιρρεπείς. Αποφεύγει το "γιατί" και το αντικαθιστά με το "πώς" και με το "τι", όπου αυξάνονται οι πιθανότητες να οδηγηθεί ο πελάτης στην επίγνωση των συναισθημάτων και των αισθήσεων που συνδέονται με κάποια εμπειρία, καθώς επίσης και στην αύξηση της επίγνωσης αυτών και της εκδηλούμενης συμπεριφοράς.

9. Επικέντρωση στο παρόν
Ο οργανωσιακός σύμβουλος ζητά από τον πελάτη του να παρακολουθεί αυτό που βιώνει τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή εστιάζοντας στο «εδώ και τώρα». Ο ρόλος του είναι να βοηθά στο τώρα και να αποτρέπει τον πελάτη από κάθε απόπειρα να ξεφύγει από αυτό που συμβαίνει, με το να συνδεθεί με το «εκεί και τότε». Πολύ συχνά, η εξιστόρηση γεγονότων για το «εκεί και το τότε» μας στερεί την δυνατότητα επαφής με τους άλλους στο παρόν, ενώ γλιστράμε τον φακό της παρατήρησης από το βίωμα στο διανοητικό προϊόν του παρελθόντος – στις πληροφορίες.
Πολύ συχνά, μπορεί να χρειαστεί να βιώσει ξανά τα συναισθήματα που συνδέονται με προηγούμενα γεγονότα αλλά όπως αυτά επηρρεάζουν το εδώ και τώρα. Ακόμη και οι περιγραφές περασμένων καταστάσεων μπορούν να επικεντρωθούν στο παρόν, αν ζητηθεί από το θεραπευόμενο, να πει την ιστορία του στον ενεστώτα. Οι μισοτελειωμένες υποθέσεις (το κύριο πρόβλημα που έχει να αντιμετωπίσει ένας οργανωσιακός σύμβουλος) πρέπει να τις κλείσει ο πελάτης στο παρόν. Αν αντιμετωπιστούν με τον κατάλληλο τρόπο, οι μισοτελειωμένες υποθέσεις δεν θα επιδράσουν ξανά ή θα επιδρούν πολύ λιγότερο στην καθημερινή ζωή του πελάτη. Επικέντρωση στο παρόν σημαίνει ότι αποκτώ επίγνωση των κινήσεων, της φωνής, της αναπνοής, των αισθήσεών, των συναισθημάτων και των σκέψεών μου.

Στην επόμενη ανάρτηση θα κλείσουμε τον κύκλο των τριών αναρτήσεων για τον ορθό λόγο! Μείνετε συντονισμένοι…

Αααα και καλά Χριστούγεννα σε όλους!

Παρεμβάσεις στους Οργανισμούς / Ορθός λόγος

Γενικά, δεν υπάρχουν απόλυτοι κανόνες για τις παρεμβάσεις στους οργανισμούς και στην ουσία δε θα έπρεπε να θεωρηθούν οποιεσδήποτε υποδείξεις ως πανάκεια για την επαφή του οργανωσιακού συμβούλου με το σύστημα το οποίο βοηθάει και στηρίζει. Επίσης, θα πρέπει να αναφερθεί ότι δεν υπάρχει ένας μόνο "σωστός" τρόπος για να χρησιμοποιηθούν οι τεχνικές. Σε κάθε περίπτωση μας ενδιαφέρει να ενισχυθεί αυτό που αισθάνεται ο συμμετέχων μιας διαδικασίας αύξησης της επίγνωσης στο παρόν ώστε να μπορέσει ολιστικά να έρθει σε επαφή με την ομάδα και τα ζητήματα που αφορούν αυτόν και την ομάδα. Εναπόκειται στη δεξιοτεχνία και την εμπειρία του συμβούλου να προσαρμόζει μια τεχνική στην εκάστοτε περίσταση. Σε κάθε περίπτωση, βοηθάει η εμπιστοσύνη των μελών στη διαδικασία.
Παρακάτω αναφέρονται τεχνικές επίγνωσης που αναφέρονται κυρίως στη χρήση του ορθού λόγου. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι ο λόγος είναι το σημαντικότερο εργαλείο επαφής στον εργασιακό χώρο και η πηγή προβλημάτων όταν δεν το χρησιμοποιούμε σωστά.

Τεχνικές Επίγνωσης στη Λεκτική Επικοινωνία

1. Δηλώσεις στο πρώτο ενικό πρόσωπο
Ζητείται από το συμμετέχοντα να επαναλάβει μια πρόταση ή να αντικαταστήσει έναν απρόσωπο όρο με το "εγώ". Αυτό τον οδηγεί σε άμεσα υποκειμενικές δηλώσεις π.χ. αλλαγή απρόσωπης γλώσσας όπως «κάποιος», «εκείνος», «εμείς» με δηλώσεις του «εγώ». Με τη χρήση του πρώτου ενικού προσώπου, οι συμμετέχοντες γίνονται περισσότερο υπεύθυνοι για τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά τους. Παύουν να κατηγορούν τις εξωτερικές δυνάμεις για όποιες προσωπικές αδυναμίες ή ανεπάρκειες. Επίσης έρχονται σε επαφή με το εδώ και τώρα αυτού που συμβαίνει και το κομμάτι που τους αφορά. Ένας ακόμη λόγος για τον οποίο οι δηλώσεις στο πρώτο ενικό είναι σημαντικές, αφορά το γεγονός ότι περιφέρουμε τις αρνητικές, μη αποδεκτές πλευρές μας και τις εναποθέτουμε με όλη την καλή μας διάθεση (καταλαβαίνετε τι εννοώ…) στους άλλους. Με τον τρόπο χρήσης του «εγώ» που προτείνεται εδώ, αρχίζουμε να ανακτούμε την ενέργεια που χάνουμε αρνούμενοι κομμάτια μας και απελευθερώνουμε τους άλλους από τις άδικες ή εν μέρει σωστές κρίσεις που τους έχουμε αποδώσει, βοηθώντας ταυτόχρονα να έρθουμε σε επαφή μαζί τους.
2. Αποφυγή τροποιητικών και διστακτικών στοιχείων
Εκφράσεις που εμπεριέχουν τροποιητικά στοιχεία όπως "ίσως", "μπορεί", "υποθέτω", "κάπως έτσι", "πιθανόν", "νομίζω", "λιγάκι", δηλώνουν ότι ο συμμετέχων αποφεύγει να εμπλέξει τον εαυτό του σε σκέψεις, συναισθήματα και ενέργειες. Πιθανόν να αποφεύγει να βιώσει αρνητικά συναισθήματα. Επαναλαμβάνοντας τη γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε ή ζητώντας μέσα από το άτομο την αποφυγή, ο συντονιστής αυξάνει την επίγνωση του τρόπου με τον οποίο τα διστακτικά στοιχεία μειώνουν την επικοινωνία μέσω της ασάφειας που προσθέτουν. Παράδειγμα Μέλος Ομάδας: Θα έπρεπε να μιλήσω στην... Συντονιστής: Θα έπρεπε; Μέλος Ομάδας: Θα μιλήσω στην...
3. Ακρίβεια στην έκφραση
Όταν ένας συμμετέχων μιλά γενικά, αόριστα και διανοητικοποιεί, ο συντονιστής τον παρακινεί να αναφερθεί σε συγκεκριμένα παραδείγματα. Έτσι ο πελάτης είναι σε θέση να συγκεντρωθεί σε ένα συγκεκριμένο θέμα και ταυτόχρονα να καθοδηγεί μόνος του τον εαυτό του. Ακόμα, βοηθάει η υπενθύμιση του εδώ και τώρα ώστε να μη χαθεί η επαφή με το πλαίσιο το οποίο πλαισιώνει την όλη διαδικασία της αύξησης της επίγνωσης. Πολύ συχνά, παρατηρείται η σύνδεση του μέλους της ομάδας με τη «σκεπτομορφή» ή την ιστορία την οποία περιγράφει, χάνοντας την επαφή με την πραγματικότητα του εδώ και τώρα.
4. Απαιτήσεις
Ένας άλλος τρόπος για να επιτευχθεί ακρίβεια στην έκφραση είναι η ικανότητα ενός συμμετέχοντα να εκφράσει τις απόψεις, τις απαιτήσεις και τις επιθυμίες προς τα άλλη μέλη της ομάδας και ειδικά τα συγκεκριμένα τα οποία αφορούν. Πάλι αυτό βοηθάει την επαφή των μελών καθώς εκφράζει το μέλος της ομάδας την αλήθεια του στο εδώ και τώρα. Παράδειγμα Μέλος ομάδας: Θα προτιμούσα να έρθει στην ώρα του ο Δημήτρης αύριο στην δουλειά γιατί βασίζομαι πάνω του. Συντονιστής: Θα προτιμούσες ή θέλεις; Μέλος ομάδας: Θέλω να έρθει στην ώρα του. Συντονιστής: Μπορείς να του το πεις; Μέλος ομάδας: Δημήτρη, θέλω να έρθεις στην ώρα σου αύριο στη δουλειά γιατί βασίζομαι πάνω σου.
5. Χρήση ενεργητικής φωνής
Χρησιμοποιώντας παθητική φωνή ο συμμετέχοντας αποφεύγει την ευθύνη για τη συμπεριφορά του. Ο συντονιστής τού ζητά να επαναδιατυπώσει την πρότασή του χρησιμοποιώντας ενεργητική φωνή. Παράδειγμα Μέλος ομάδας: ... αποκλείομαι εντελώς σε μια συζήτηση όταν μιλούν για μαγειρική... Συντονιστής: Προσπάθησε να πεις "αποκλείω τον εαυτό μου" και σκέψου πώς το βιώνεις. Μέλος ομάδας: Αποκλείω... τον εαυτό μου. Νομίζω ότι στην πραγματικότητα, εγώ κρατώ τον εαυτό μου έξω από τη συζήτηση.

Σε αυτό το σημείο θα σταματήσει αυτή η ανάρτηση γιατί ήδη έχουν αναφερθεί αρκετά σημεία. Το δεύτερο μέρος από τα τρία συνολικά μέρη θα ακολουθήσει την επόμενη φορά.


Επίσης θα πρέπει να αναφέρω ότι αρκετά στοιχεία έχουν παρθεί από to άρθρο των Πέτρου Σεπετίδη και Καίτης Κανάκα που βρίσκονται διαθέσιμες στην ιστοσελίδα: http://www.vitatherapy.gr/2BBD2551.el.aspx τους οποίους αναφέρω για λόγους διαφάνειας.