Ναρκισσισμός και Θέσεις Ηγεσίας

Ο ναρκισσισμός και οι θέσεις ηγεσίας είναι δύο πράγματα που πολλές φορές συγχέονται και θεωρούμε ότι πάνε μαζί. Τι συμβαίνει όμως πραγματικά;

Ο ναρκισσισμός χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα άτομο που τον ενδιαφέρει μόνο ο εαυτός του. Αυτό περιγράφεται αρκετά στενά καθώς αν κάποιος πραγματικά ενδιαφέρεται για τον εαυτό του, σίγουρα ενδιαφέρεται και για το συνάνθρωπό του καθώς ο καθένας από εμάς αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι του συνόλου. Ίσως βοηθήσει το να βλέπαμε το μύθο του Νάρκισσου - θα λέγαμε λοιπόν ότι ναρκισσιστής είναι αυτός που “ερωτεύεται” εκείνο το κομμάτι του που σε διάφορες ψυχολογικές θεωρήσεις περιγράφεται ως ο “κατώτερος εαυτός”. Θυμηθείτε στο μύθο ο Νάρκισσος κοιτάει κάτω στη λίμνη για να δει την αντανάκλασή του στο νερό – μια παροδική αντανάκλαση – και την ερωτεύεται. Φαίνεται σα να ξεχνάει την πέρα από τα φαινόμενα φύση του και αρκείται στην “απτή” πραγματικότητα που όμως ξεγελάει με το πόσο “απτή” δείχνει ότι είναι...

Πέρα από το μύθο, τα τυπικά χαρακτηριστικά που περιγράφονται από τη βιβλιογραφία για το νάρκισσο είναι αλλαζονεία, περηφάνεια, επιθετική συμπεριφορά και παντοδύναμος έλεγχος. Πράγματι, φαίνεται να ταυτίζεται περισσότερο με το αυταρχικό στυλ ηγεσίας το οποίο υπήρξε το πρότυπο του ηγέτη για πολλούς αιώνες. 

Είναι πολλοί αυτοί που υποστηρίζουν ότι είναι υγιής ένας ναρκισσισμός και πολλές φορές απαιτείται καθώς χρειάζεται ένα “ισχυρό εγώ” για να πάρει δύσκολες και απαρέγγλιτες αποφάσεις. Ιδιαίτερα από άτομα σε θέσεις ηγεσίας. Το πρόβλημα θεωρούν ότι αρχίζει να δημιουργείται όταν ο ναρκισσισμός φτάνει καταστροφικά σημεία με υπερβολική αλλαζονεία και περηφάνεια, απόλυτη αυτο-περιστροφή και αυτο-αναφορικότητα και εγωιστικές ανάγκες για δύναμη, εξουσία και θαυμασμό.

Οι ναρκισσιστές μπορεί να είναι πετυχημένοι στη διεκδίκηση ηγετικών θέσεων και πολλές φορές ξεγελούν καθώς μπορεί να θεωρηθούν από ένα ευρύτερο σύνολο ανθρώπο ότι αυτή η “εξωτερική εικόνα” είναι και η πραγματική. Βέβαια, όπως πολύ καλά ξέρουμε πια, ο ναρκισσισμός βασίζεται σε μια πολύ εύθραστη αυτο-εικόνα η οποία δεν αντέχει την κριτική. Πολύ συχνά ωστόσο θεωρούνται ως άτομα με αυτοπεποίθηση, δυναμικά και επικεντρωμένα σε αυτό που θέλουν καθώς δεν επιτρέπουν να φανούν οι όποιες αμφιβολίες και όποια προβλήματα έχουν.

Δεν είναι λίγοι που αναρωτιούνται “καλά – και τι κακό έχει να προβάλλει κανείς προς τα έξω μια εικόνα αυτο-πεποίθησης, δυναμικότητας και διεκδίκησης και να παίρνει αυτό που θέλει;” Σίγουρα, κάτι τέτοιο πολλές φορές μπορεί να μοιάζει ως προ-απαιτούμενο για το δύσκολο κόσμο των επιχειρήσεων. Είναι όμως; Και ίσως πάλι το μυστικό να βρίσκεται στο μύθο – είναι σημαντική η επίγνωση ότι κανείς δεν είναι η εικόνα του, αλλά υπάρχει μια εσωτερική πραγματικότητα που καλεί να εισακουστεί και κατά τους ψυχολόγους του βάθους όπως ονομάζονται αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υπαρξιακούς μας στόχους – να αναγνωρίσουμε την εσωτερική μας ύπαρξη (το ποιοι είμαστε ή κατά τον Σωκράτη να έλθουμε πιο κοντά στο “γνώθι σεαυτόν”) χωρίς να μείνουμε παγιδευμένοι σε μια εικόνα (ή στην “περσόνα” όπως την αναφέρει ο Jung) που έχει φτιαχτεί από εμάς τους ίδιους για να εξυπηρετήσει την επιβίωσή μας (έτσι όπως την αντιλαμβανόμαστε βάσει της προσωπικής μας ιστορίας και των πληγών που έχουμε υποστεί παιδιώθεν...)

Εξάλλου τα αποτελέσματα του ναρκισσισμού σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι τα καλύτερα για τους οργανισμούς. Αν ξεπεράσει κάποια όρια, οι αποφάσεις του ατόμου αντιτίθενται στα οφέλη του οργανισμού ενώ πολύ συχνά τα άτομα αυτά μπορεί να θεωρήσουν ότι ο νόμος δεν ισχύει για εκείνα και να επιδίδονται σε ανήθικες ή παράνομες συμπεριφορές. 

Όπως όλα τα πράγματα, έτσι και η ναρκισσιστική συμπεριφορά φαίνεται να έχει τα υπέρ και τα κατά. Τα υπέρ φαίνεται να είναι περισσότερο μια εικόνα αυτοπεποίθησης και πειθούς προς τα έξω με αποτέλεσμα την ικανότητα να προσελκύσουν άλλους να τους ακολουθήσουν, ενώ στα αρνητικά χρεώνονται την αντίφαση της εσωτερικής ευθραυστότητας, τη δυσκολία χειρισμού της αρνητικής κριτικής και την πολλές φορές αυτο-καταστροφικότητα που εμπεριέχεται. Θυμηθείτε, ο τραγικός θάνατος του Νάρκισσου στο μύθο κάθε άλλο παρά τυχαίος είναι...

Και καθώς στοιχεία ναρκισσιστικής συμπεριφοράς έχουμε όλοι (χωρίς απαραίτητα να θεωρούμαστε νάρκισσοι), ποιες συμπεριφορές σας θα μπορούσατε να χαρακτηρίσετε ναρκισσιστικές;

Πηγές: http://thenarcissisticlife.com/business-leaders-and-narcissism/
http://www.maccoby.com/Articles/NarLeaders.shtml
http://www.psychologytoday.com/blog/cutting-edge-leadership/201102/narcissism-and-leadership
http://www.ceoforum.com.au/article-detail.cfm?cid=8497&t=/The-Narcissistic-Leader/ 
http://www.psychologytoday.com/articles/200401/big-egos-in-business
http://blogs.hbr.org/cs/2012/07/narcissism_the_difference_betw.html
http://knowledge.asb.unsw.edu.au/article.cfm?articleid=1383

Χρηματοδοτούμενα Σεμινάρια για Εκπαιδευτές Ενηλίκων (Περίοδος Ιανουαρίου - Απριλίου 2014)

 

 

Η Arts in HRM προωθεί τα σεμινάρια εκπαιδευτών ενηλίκων που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του τομεακού προγράμματος Grundtvig στο ευρύτερο πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης (Lifelong Learning Programme) από την εταιρεία ShipCon Limassol Ltd., την εταιρία PRISM και τον μη-κερδοσκοπικό οργανισμό DOREA Educational Institute στη Λεμεσό, την Πράγα, τη Ρώμη και το Παλέρμο την περίοδο Ιανουαρίου-Απρίλιου 2014.

 

Επιλέξιμοι είναι όλοι όσοι ασχολούνται με την εκπαίδευση ενηλίκων και η διαδικασία της χρηματοδότησης είναι σχετικά απλή. Σε αυτή τη διαδικασία θα έχετε δωρεάν βοήθεια από εξειδικευμένο προσωπικό ενώ η χρηματοδότηση καλύπτει όλα τα έξοδά σας (αεροπορικά εισιτήρια, δίδακτρα, ημερήσια αποζημίωση) οπότε είναι μια καλή ευκαιρία να λάβετε επιμόρφωση για θέματα που σας ενδιαφέρουν ενώ παράλληλα να επισκεφθείτε την υπέροχη πόλη της Λεμεσού. Σε περίπτωση που σας ενδιαφέρει να υποβάλετε αίτηση χρηματοδότησης, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον κο. Ναούμ Λιώτα, Οργανωσιακό Σύμβουλο, στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: nliotas@gmail.com και στο τηλέφωνο 6973029935 για να σας κατευθύνει (προτιμήστε την αποστολή e-mail λόγω της περιόδου διακοπών!). Επισημαίνουμε ότι η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων είναι μέχρι τις 16 Σεπτεμβρίου 2013.

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται στην Αγγλική γλώσσα οπότε προϋπόθεση είναι η καλή γνώση της Αγγλικής (επίπεδο Β2 - Lower ή ανώτερο). Τα σεμινάρια που πραγματοποιούνται είναι τα ακόλουθα:

ShipCon Limassol Ltd. (Λεμεσός, Κύπρος)

1ο Σεμινάριο - Communication Skills in Adult Education

Ημερομηνία: 20-24/01/2014 ή 07-11/04/2014

Περισσότερες Λεπτομέρειες για το Πρόγραμμα της Επιμόρφωσης

 

2ο Σεμινάριο - Self-Leadership Skills as Foundation for Effective Teaching and Learning

Date: 06-10/01/2014 ή 21-25/04/2014

Περισσότερες Λεπτομέρειες για το Πρόγραμμα της Επιμόρφωσης

 

3ο Σεμινάριο - Emotional Intelligence in Adult Education

Date: 27-31/01/2014 ή 10-14/03/2014 ή 31/03 - 04/04/2014

Περισσότερες Λεπτομέρειες για το Πρόγραμμα της Επιμόρφωσης

 

DOREA Educational Institute

4ο Σεμινάριο - Passion for Excellence in Teaching

Ημερομηνία: 13-17/01/2014 ή 14-18/04/2014 (Λεμεσός, Κύπρος)

Ημερομηνία: 24-28/02/2014 ή 31/03 - 04/04/2014 (Πράγα, Τσεχία)

Περισσότερες Λεπτομέρειες για το Πρόγραμμα της Επιμόρφωσης

 

5ο Σεμινάριο - Self-Awareness and Group Dynamics in Adult Education (σε συνεργασία με την Arts in HRM)

Ημερομηνία: 10-14/02/2014 ή 17-21/03/2014

Περισσότερες Λεπτομέρειες για το Πρόγραμμα της Επιμόρφωσης

 

6ο Σεμινάριο - Problem Solving and Decision Making

Ημερομηνία: 17-21/02/2014 ή 28/04-02/05/2014 (Λεμεσός, Κύπρος)

Ημερομηνία: 03-07/03/2014 ή 24-28/03/2014 (Πράγα, Τσεχία)

Περισσότερες Λεπτομέρειες για το Πρόγραμμα της Επιμόρφωσης

PRISM - Promozione Internazionale Sicilia Mondo

7ο Σεμινάριο -Understand Yourself, Understand Your Learners

Ημερομηνία: 03-07/03/2014 (Ρώμη, Ιταλία)

Ημερομηνία: 14-18/04/2014 (Παλέρμο, Ιταλία)

Περισσότερες Λεπτομέρειες για το Πρόγραμμα της Επιμόρφωσης

 

Θέματα Διοίκησης με αφορμή την ΕΡΤ

 

του Ναούμ Λιώτα

Το κύριο θέμα των τελευταίων ημερών είναι το κλείσιμο της ΕΡΤ, ένα θέμα που είναι ιδιαίτερα φορτισμένο συναισθηματικά για πολλούς λόγους. Θα ασχοληθώ με μια άλλη ματιά - με τη ματιά του "συμβούλου" με αυτό το θέμα, χωρίς να εκφράσω ιδεολογικές άποψεις ή συναισθηματικού τύπου επιχειρήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν, απλά θα ασχοληθώ στο άρθρο αυτό μόνο με την πλευρά της διοίκησης ενός οργανισμού και τα πιθανά μαθήματα που μπορούμε να πάρουμε. Για να το κάνω αυτό, κρατώ στο μυαλό μου μια βασική υπόθεση με την οποία λειτουργώ ως σύμβουλος, κι αυτή είναι:

"Ο καθένας κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί δεδομένης της αντίληψης που έχει για τον κόσμο"

Αυτή η αντίληψη με βοηθά να αποφεύγω να μπαίνω σε κατάκριση και να κρατάω τη δημιουργική μου περιέργεια για το πως μπορεί ο πελάτης να αντιλαμβάνεται τον κόσμο...

Σε πρώτη φάση, θα ήθελα να κοιτάξουμε το θέμα θετικά. Όπως σε κάθε τι που συμβαίνει γύρω μας, δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος να δούμε τα πράγματα. Βρίσκω πολύ χρήσιμο για να αποφύγει κανείς τη θυματοποίηση και τη μεμψιμοιρία, να κοιτάει τα θετικά που υπάρχουν και μάλιστα πρώτα. Προσοχή - να κοιτάει τα θετικά που ήδη υπάρχουν και όχι να κατασκευάζει θετικά ή να ωραιοποιεί. Αυτό είναι πολύ διαφορετικό - και κατ'αυτή την έννοια διαφοροποιούμαι από το πως εφαρμόζεται σε μερικές περιπτώσεις η "θετική επαναπλαισίωση". Επίσης υπογραμμίζω το "πρώτα", γιατί είναι πολύ εύκολο λόγω της εκπαίδευσης και της κουλτούρας μας να δούμε τα αρνητικά (και να δώσουμε λεπτομερές αρνητικό feedback) αλλά δεν είμαστε το ίδιο συγκεκριμένοι και άνετοι στο να δούμε τα θετικά.

Ποια είναι λοιπόν τα θετικά της κατάστασης; Αυτά που βλέπω είναι:

• Η κατάσταση αυτή έχει ενοποιήσει τον οργανισμό. Οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ έχουν συνασπιστεί ενάντια στην κυβέρνηση που φέρει την ευθύνη κλεισίματός της.
• Η υποστήριξη ενός μεγάλου μέρους του κόσμου έχει στραφεί υπέρ της ΕΡΤ. Αν και τα πράγματα δεν ήταν έτσι λίγο καιρό πριν, ο τρόπος που έγινε η διακοπή έστρεψε μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης υπέρ της ΕΡΤ.
• Σε κάθε περίπτωση, θα έχει γίνει μια προσπάθεια εξυγίανσης του οργανισμού με κάποια μικρά ή μεγαλύτερα αποτελέσματα.
• Υπάρχει διάθεση να γίνουν βαθιές τομές στον τρόπο που λειτουργούν οι οργανισμοί από την κυβέρνηση.

Ως εδώ καλά. Πιθανώς κάποιοι να συμφωνείτε ή να διαφωνείτε. Αν βιαστείτε να διαφωνήσετε, θα σας έλεγα να κοιτάξετε τα δεδομένα που έχετε μπροστά σας και να τα διαχωρίσετε όσο γίνεται από το θυμικό το οποίο πολλές φορές δε μας αφήνει να δούμε καθαρά τα πράγματα.

Συνεχίζοντας, ωστόσο, βλέπουμε ότι το κόστος που υπάρχει για να γίνουν αυτά τα θετικά είναι δύσκολο να αντεχθεί. Σκεφτείτε:

• 2656 άνθρωποι πιάστηκαν απροετοίμαστοι για μια πολύ μεγάλη αλλαγή.
• Το ξαφνικό της αλλαγής προδιαθέτει στο γεγονός ότι δεν υπάρχει στρατηγικός σχεδιασμός στην ΕΡΤ, άρα πολύ πιθανό ο νέος οργανισμός να λειτουργεί με πολλές κοινές αντιλήψεις και "τρύπες".
• Δεν υπάρχει διάλογος για την αλλαγή με αποτέλεσμα να μην υπάρχει συμφωνία και να υπάρχει τεράστια αντίσταση στην αλλαγή.
• Διαφαίνεται μια αδυναμία κατανόησης της σημασίας του τρόπου με τον οποίο γίνεται κάτι (το "πως") και όχι μόνο του περιεχομένου της αλλαγής (το "τι").
• Ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας θυματοποιείται, καθώς το μήνυμα που μεταφέρεται μέσα από τις πράξεις της κυβέρνησης είναι ότι οι αποφάσεις που τους αφορούν θα παρθούν ερήμην τους. Αυτό δημιουργεί μια κοινωνία "θυμάτων" (όπως έχω ξανα-αναφέρει) καθώς ουσιαστικά λέγεται ότι τα εμπλεκόμενα μέρη δεν έχουν λόγο στις αποφάσεις που τους αφορούν.
• Η αντιφατικότητα των μηνυμάτων και η ασυνέπεια λόγου και πράξης (θα έχετε δει τα βιντεάκια που κυκλοφορούν με τις δηλώσεις πριν και μετά) έχουν ένα πολύ μεγάλο κόστος σε θέματα εμπιστοσύνης - όχι μόνο πολιτικά αλλά και ανθρώπινα. Σκεφτείτε, μπορείτε στην προσωπική σας ζωή να εμπιστευθείτε κάποιον που θα σας πει κάτι σήμερα, και αύριο θα κάνει κάτι τελείως διαφορετικό; Και τι σκέφτεστε για αυτό τον άνθρωπο όταν έχει μια θέση εξουσίας; Φαντάζομαι όχι τα καλύτερα...

Οπότε τα κύρια σημεία είναι:

• Έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού
• Έλλειψη προετοιμασίας για την αλλαγή
• Απότομη μεγάλη αλλαγή που ξεσηκώνει μεγάλη αντίσταση
• Αδυναμία αντίληψης της σημασίας του τρόπου με τον οποίο επιχειρείται μια αλλαγή
• Θυματοποίηση μια μερίδας συνανθρώπων μας (και κατ'αναλογία δημιουργία ενός "θύτη" και τουλάχιστον ενός "σωτήρα")
• Χάσιμο της εμπιστοσύνης.

Το περίεργο με όλα αυτά είναι ότι θα μπορούσαν να αποφευχθούν με καλύτερη πρόβλεψη και μια καλύτερη "γνώση" χειρισμού και ηγεσίας των αλλαγών. Μερικές αρχές που θα μπορούσα να αναφέρω εδώ συνοψίζονται επιγραμματικά στα παρακάτω:

1. Η αντίσταση στην αλλαγή είναι ευθέως ανάλογη με την αλλαγή που επιχειρείται. Όσο μεγαλύτερη η αλλαγή, τόσο μεγαλύτερη και η αντίσταση που θα πρέπει να αναμένεται.
2. Αν έχω μια πολύ μεγάλη αλλαγή, ο καλύτερος τρόπος διαχείρισής της είναι να την σπάσω σε κομμάτια. Αυτό θα κάνει και την αλλαγή πιο διαχειρίσιμη, όπως πιο διαχειρίσιμη θα κάνει και την αντίσταση που αναμένεται.
3. Πως μπορώ να διατηρήσω την εμπιστοσύνη και να ευθυγραμμίσω λόγο και πράξη; Η ύπαρξη στρατηγικού σχεδιασμού σε αυτό είναι πραγματικά θεμελιώδης.
4. Πως μπορώ να προετοιμάσω τους ανθρώπους για την επικείμενη αλλαγή; (Αυτό προϋποθέτει ότι με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι και το τι θα συμβεί σε αυτούς - δεν έχω κάνει "αποπροσωποποίηση" για να μπορέσω να με "δικαιολογήσω").

Θα μπορούσαμε να πούμε πολλά ακόμα, αλλά νομίζω έχω υπερβεί σε μεγάλο βαθμό τις λέξεις και την υπομονή σας... Ίσως εν κατακλείδι, να αναφέρω δύο θέματα που είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με το γεγονός και είναι θέματα τα οποία σκέφτομαι για εμένα και το δικό μου ρόλο ως "ηγέτη" όπου αυτός εμφανίζεται (π.χ. στην επιμόρφωση ως εισηγητής).

- Ποιες αξίες εξυπηρετώ μέσα από τις πράξεις και τον λόγο μου;

- Πως μπορώ να ενδυναμώσω τους άλλους να γίνουν ηγέτες της ζωής τους και σε ανάλογους ρόλους, χωρίς να χρειάζεται να αποδεικνύω το ρόλο μου ως ηγέτης της διαδικασίας (ο οποίος είναι δεδομένος ως εισηγητή;)

Νομίζω ότι αυτά είναι δύο καίρια ερωτήματα που αξίζει να αναστοχαστεί οποιοσδήποτε δουλεύει σε θέση ηγεσίας με ανθρώπους καθώς θα τον βοηθήσουν στον ρόλο του αλλά και θα βοηθήσουν σημαντικά στα αποτελέσματα που θα δει στον οργανισμό του ή την ομάδα του! Ποιες θα ήταν λοιπόν οι απαντήσεις σας;