Παρακάτω αναφέρονται τεχνικές επίγνωσης που αναφέρονται κυρίως στη χρήση του ορθού λόγου. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι ο λόγος είναι το σημαντικότερο εργαλείο επαφής στον εργασιακό χώρο και η πηγή προβλημάτων όταν δεν το χρησιμοποιούμε σωστά.
Τεχνικές Επίγνωσης στη Λεκτική Επικοινωνία
- Δηλώσεις στο πρώτο ενικό πρόσωπο Ζητείται από το συμμετέχοντα να επαναλάβει μια πρόταση ή να αντικαταστήσει έναν απρόσωπο όρο με το "εγώ". Αυτό τον οδηγεί σε άμεσα υποκειμενικές δηλώσεις π.χ. αλλαγή απρόσωπης γλώσσας όπως «κάποιος», «εκείνος», «εμείς» με δηλώσεις του «εγώ». Με τη χρήση του πρώτου ενικού προσώπου, οι συμμετέχοντες γίνονται περισσότερο υπεύθυνοι για τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά τους. Παύουν να κατηγορούν τις εξωτερικές δυνάμεις για όποιες προσωπικές αδυναμίες ή ανεπάρκειες. Επίσης έρχονται σε επαφή με το εδώ και τώρα αυτού που συμβαίνει και το κομμάτι που τους αφορά. Ένας ακόμη λόγος για τον οποίο οι δηλώσεις στο πρώτο ενικό είναι σημαντικές, αφορά το γεγονός ότι περιφέρουμε τις αρνητικές, μη αποδεκτές πλευρές μας και τις εναποθέτουμε με όλη την καλή μας διάθεση (καταλαβαίνετε τι εννοώ…) στους άλλους. Με τον τρόπο χρήσης του «εγώ» που προτείνεται εδώ, αρχίζουμε να ανακτούμε την ενέργεια που χάνουμε αρνούμενοι κομμάτια μας και απελευθερώνουμε τους άλλους από τις άδικες ή εν μέρει σωστές κρίσεις που τους έχουμε αποδώσει, βοηθώντας ταυτόχρονα να έρθουμε σε επαφή μαζί τους.
- Αποφυγή τροποιητικών και διστακτικών στοιχείων Εκφράσεις που εμπεριέχουν τροποιητικά στοιχεία όπως "ίσως", "μπορεί", "υποθέτω", "κάπως έτσι", "πιθανόν", "νομίζω", "λιγάκι", δηλώνουν ότι ο συμμετέχων αποφεύγει να εμπλέξει τον εαυτό του σε σκέψεις, συναισθήματα και ενέργειες. Πιθανόν να αποφεύγει να βιώσει αρνητικά συναισθήματα. Επαναλαμβάνοντας τη γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε ή ζητώντας μέσα από το άτομο την αποφυγή, ο συντονιστής αυξάνει την επίγνωση του τρόπου με τον οποίο τα διστακτικά στοιχεία μειώνουν την επικοινωνία μέσω της ασάφειας που προσθέτουν. Παράδειγμα Μέλος Ομάδας: Θα έπρεπε να μιλήσω στην... Συντονιστής: Θα έπρεπε; Μέλος Ομάδας: Θα μιλήσω στην...
- Ακρίβεια στην έκφραση Όταν ένας συμμετέχων μιλά γενικά, αόριστα και διανοητικοποιεί, ο συντονιστής τον παρακινεί να αναφερθεί σε συγκεκριμένα παραδείγματα. Έτσι ο πελάτης είναι σε θέση να συγκεντρωθεί σε ένα συγκεκριμένο θέμα και ταυτόχρονα να καθοδηγεί μόνος του τον εαυτό του. Ακόμα, βοηθάει η υπενθύμιση του εδώ και τώρα ώστε να μη χαθεί η επαφή με το πλαίσιο το οποίο πλαισιώνει την όλη διαδικασία της αύξησης της επίγνωσης. Πολύ συχνά, παρατηρείται η σύνδεση του μέλους της ομάδας με τη «σκεπτομορφή» ή την ιστορία την οποία περιγράφει, χάνοντας την επαφή με την πραγματικότητα του εδώ και τώρα.
- Απαιτήσεις Ένας άλλος τρόπος για να επιτευχθεί ακρίβεια στην έκφραση είναι η ικανότητα ενός συμμετέχοντα να εκφράσει τις απόψεις, τις απαιτήσεις και τις επιθυμίες προς τα άλλη μέλη της ομάδας και ειδικά τα συγκεκριμένα τα οποία αφορούν. Πάλι αυτό βοηθάει την επαφή των μελών καθώς εκφράζει το μέλος της ομάδας την αλήθεια του στο εδώ και τώρα. Παράδειγμα Μέλος ομάδας: Θα προτιμούσα να έρθει στην ώρα του ο Δημήτρης αύριο στην δουλειά γιατί βασίζομαι πάνω του. Συντονιστής: Θα προτιμούσες ή θέλεις; Μέλος ομάδας: Θέλω να έρθει στην ώρα του. Συντονιστής: Μπορείς να του το πεις; Μέλος ομάδας: Δημήτρη, θέλω να έρθεις στην ώρα σου αύριο στη δουλειά γιατί βασίζομαι πάνω σου.
- Χρήση ενεργητικής φωνής Χρησιμοποιώντας παθητική φωνή ο συμμετέχοντας αποφεύγει την ευθύνη για τη συμπεριφορά του. Ο συντονιστής τού ζητά να επαναδιατυπώσει την πρότασή του χρησιμοποιώντας ενεργητική φωνή. Παράδειγμα Μέλος ομάδας: ... αποκλείομαι εντελώς σε μια συζήτηση όταν μιλούν για μαγειρική... Συντονιστής: Προσπάθησε να πεις "αποκλείω τον εαυτό μου" και σκέψου πώς το βιώνεις. Μέλος ομάδας: Αποκλείω... τον εαυτό μου. Νομίζω ότι στην πραγματικότητα, εγώ κρατώ τον εαυτό μου έξω από τη συζήτηση.
Σε αυτό το σημείο θα σταματήσει αυτή η ανάρτηση γιατί ήδη έχουν αναφερθεί αρκετά σημεία. Το δεύτερο μέρος από τα τρία συνολικά μέρη θα ακολουθήσει την επόμενη φορά.
Επίσης θα πρέπει να αναφέρω ότι αρκετά στοιχεία έχουν παρθεί από to άρθρο των Πέτρου Σεπετίδη και Καίτης Κανάκα που βρίσκονται διαθέσιμες στην ιστοσελίδα: http://www.vitatherapy.gr/2BBD2551.el.aspx τους οποίους αναφέρω για λόγους διαφάνειας.
